DE CULTUUR EN BEREIDING VAN GAMBIR 

 IN DEN RIOUW-ARCHIPEL. 



Ofschoon reeds vroeger verschillende mededeelingen 

 omtrent de cultuur, bereiding en eigenschappen van gambir 

 in dit Tijdschrift 1) verschenen zijn, schijnt het mij toch 

 van voldoende belang, om dit onderwerp nog eens aan te 

 roeren, voornamelijk, omdat deze cultuur zich voortdurend 

 in andere streken van den archipel, op Ban ka, in Borneo 

 en Sumatra uitbreidt, en het dus zeker aanbeveling verdient 

 ook hier op Java, het verbruiksgebied van gambir bij 

 uitnemendheid, nog eens proeven te nemen. Bovendien 

 stelt een reis, die ik met den heer Pit in den Riouw- 

 archipel van goavernementswege maakte, ons in staat 

 de gegevens omtrent deze cultuur in verschillende op- 

 zichten aan te vullen. 



Door de vriendelijke bemiddeling van den Resident van 

 Riouw, den heer de Kanter waren wij in de gelegenheid, 

 zoowel verschillende belanghebbenden bij de cultuur te 

 spreken als aanplantingen en kookerijen te zien. 



Onze eerste tocht was gericht naar een drietal kookerijen 

 op Poeloe Bintang, het eiland waarop ook de hoofdplaats 

 van den Riouw archipel, Tandjong Pinang, gelegen is. 

 Met een sloep zeilden wij naar de kreek, de soengei ekkang, 

 die toegang geeft tot de gambir-tuinen. 



De kust toch van de eilanden is bijna zonder uitzon- 

 dering geheel met rhizophoren, voornamelijk bakou, waar- 

 van de bast sterk looizuurhondend is, begroeid. Daar de 

 kust laag is, staan bij vloed de boomen voor een groot deel 



i) VAN RoMBURGii II lil. 1 1 s. III 1,1. 849; Bosscha XIII bl. 163: 

 Tromp de Haas XVII hl. 5:58. 



