— 63 — 



te maken en, hoewel men het dan aan eigen schuld moet wijten, als 

 zijn product minderwaardig is, is het zaak om met het chronische 

 geldgebrek van den inlander rekening te houden. Ook zijn er tal 

 van streken in den archipel, waar het weer te onbestendig is 

 voor „sundrying", zoodat dikwijls geen andere weg overblijft dan 

 kunstmatige droging. In de Westerafdeeling van Borneo heeft men 

 bijv vrij algemeen droogvloeren gemaakt, bestaande uit horden van 

 dun rondhout, 1 a H M. boven den grond. Hierop wordt de natte 

 copra uitgespreid en stookt men daar onder, bij regenachtig weer 

 dag en nacht, en anders alleen gedurende den nacht, een smeulend 

 vuur van klapperafval Het gevolg is, dat de aldus behandelde 

 copra donker, rookerig en dikwijls gedeeltelijk verbrand is. 



Sundried copra maakt zooals vanzelf spreekt, betere prijzen dan 

 de op bovenbeschreven wijze verkregen , mixed copra". Toch le- 

 vert, ook bij goede behandeling, in de zon gedroogde copra niet 

 altijd goed-ordinaire qualiteit. Een regenbui of eenige achtereen- 

 volgende dagen met betrokken lucht, is volgens de hiervoor aan- 

 gegeven publicatie van H. S. Walker van the Bureau of Science 

 te Manila, voldoende om schimmels en bacteriën op het vrucht- 

 vleesch te voorschijn te roepen. Dientengevolge treden omzettingen 

 in de copra in en staat het prodruct bloot aan de aanvallen van 

 insecten. De graad van uitdroging, waartoe men met drogen in 

 de zon kan komen, is zelden gunstiger dan een watergehalte van 

 9 pCt 



Het drogen van copra door rook van brandend klapperafval is 

 a^KSoIuut te veroordeelen. Het verkregen product levert olie en 

 koeken van inferieure kwaliteit: de olie heeft, behalve de slechte 

 eigenschap van het „ranzig worden", waaraan alle soorten, ook 

 de beste, in meerdere of mindere mnte bloot staan, nog bovendien 

 van huis uit een branderigen smaak en onaangenamen geur. De 

 oliekoeken zijn voor veevoeder ongeschikt. Te oordeelen naar den 

 prijs, is alle copra van de Buitenbezittingen minderwaardig. 



Met drogen in de zon bereikt men betere resultaten, doch daar 

 gewoonlijk de copra op den grond wordt uitgespreid, is het product 

 vaak verontreinigd door stof, aarde en andere zaken, die de waarde 

 ervan verminderen. Ook bedrog bij den verkoop komt veelvuldig 

 voor; bij het bewerken van de copra in Europa blijkt somtijds, dat 

 voor sundried verkocht product, naar rookt riekt. Tegen dergelijke 

 risico moet de kooper zich dekken, door het betalen van een lageren 



