— 97 — 



bij warm droog weder, wanneer veel water door de bla- 

 deren verdampt wordt. Daarentegen is dikwijls gezien, 

 dat in het droge jaargetijde, wanneer de boomen geheel 

 bladerloos staan, en dus geen water verdampen, de 

 sapstroom zeer ruim is. Daar midden op den dag, bij 

 warm weder, de verdamping het sterkst is, en het uit- 

 vloeiende melksap spoedig stolt, zullen de vroege ochtend- 

 uren en des middags na 4 uur, altijd de beste tijd van 

 den dag zijn. In streken met een gelijkmatig vochtig 

 khmaat, zal het jaargetijde weinig invloed hebben; daaren- 

 tegen zullen, waar men een duidelijken drogen oostmoesson 

 heeft, bij het begin en einde van den regentijd, volgens 

 waarneming van Teomp de Haas en anderen, de beste 

 resultaten verkregen worden. 



In de Amazone-vallei zullen de inboorlingen de boomen 

 nimmer tappen, wanneer zij in bloei staan, daar zij gelooven 

 dat de hoeveelheid verkregen caoutchouc dan veel geringer is 

 dan op andere tijden. De proeven van Ridley in den Botani- 

 schen tuin te Singapore, schijnen dit denkbeeld te bevestigen. 

 Op groote ondernemingen echter met uitgestrekte aanplan- 

 tingen, zal het vermoedelijk praktisch niet uitvoerbaar blij- 

 ken alleen in bepaalde jaargetijden te tappen, doch zal dit 

 werk wel het geheele jaar door moeten plaats hebben. 



Hoe dikwijls getapt kan worden schijnt in vrij hooge 

 mate van de omstandigheden af te hangen, doch het is 

 volstrekt nog niet bewezen, dat de Hevea er niet tegen zou 

 kunnen, om geduroLde het grootste deel van het jaar om den 

 anderen dag getapt te worden. De vraag is hoe lang 

 per tapping voldoende product verkregen wordt, om de 

 kosten en het aan den boom toegebrachte letsel te com- 

 penseeren, en nog winst over te laten. Men ziet dikwijls, 

 dat na een zeker aantal aausnijdingen de wond-reactie zoo 

 gering wordt, dat men beter doet niet verder door te gaan, 

 en dat de boomen dan een vrij lange rustperiode noodig 

 hebben alvorens weder voldoende product te geven. 

 Behalve de plaatselijke invloeden is ook het individueele 



