— 107 - 



aan op het oogsten van het zaad; men moeL daarbij alleen 

 die vruchtjes uitkiezen, die aan den top reeds bruin ge- 

 worden zijn, doch aan de basis nog een groen gedeelte 

 vertoonen. Deze spreidt men op eene beschaduwde plaats 

 dun uit, waarop zij openspringen en het uiterst fijne 

 zaad te voorschijn komt. Nadat de ledige hulzen voor 

 een gedeelte verwijderd zijn, wordt het overblijvende 

 voor het uitzaaien aangewend. Nadat dit geschied is, 

 wordt over elk der bedden een dicht dak gemaakt, 

 dat men meestal met alang-alangstroo dekt. Veel last 

 heeft men in den eersten tijd na het uitzaaien van mieren, 

 die zeer belust schijnen te zijn op gambirzaad en dit weg- 

 slepen ; de asch en de overgebleven zaadhulzen, gaan dit 

 gedeeltelijk tegen, maar door dik uit te zaaien zorgt men 

 er voor, dat steeds genoeg overblijft. 



Veertien dagen na het uitzaaien begint de gambir op 

 te komen, men ziet dan pleksgewijs het veld groen worden. 

 Tevens echter, kiemen ook allerlei onkruidzaden en er 

 behoort eenige oefening toe, om deze van de gambir te onder- 

 scheiden. Toch is het van belang om alle onkruid zoo 

 spoedig mogelijk te verwijderen. Daarbij moet men niet 

 trachten dit met wortel en al uit te trekken, daar men 

 in dat geval de uiterst kleine gambirplantjes mede zou 

 verwijderen; men moet het slechts even boven den grond 

 afknijpen. 



Op de jonge zaadbeddingen doet zich dikwijls eene ziekte 

 voor, waarbij de plantjes bij plekken dood gaan en dan 

 eene bruinroode kleur aannemen. De Chineezen zien hierin 

 bloedplekken en verbieden daarom aan vrouwen, om in de 

 nabijheid der gambirkweekbedden te komen. Nooit heb ik 

 waargenomen, dat de schade door deze bibitziekte veroor- 

 zaakt, groote afmetingen aannam. 



Waar dicht gezaaid werd en niet uitgedund, staan de 

 gambirplantjes zeer dicht opeen, doch de krachtigste exem- 



1) !. c. bl. 165. 



