— 108 — 



plaren wonnen het in den strijd, en groeien weldra hocg 

 boven de anderen uit. Ongeveer drie maanden na het 

 uitzaaien zijn deze 7 a 8 c.M. hoog en daarmede groot 

 genoeg om uitgeplant te worden. Men trekt hen daartoe 

 eenvoudig uit, maakt er dus zoogenaamde tjaboetan van. 

 Hunne plaats wordt zeer spoedig ingenomen door de 

 achterblijvers, die nu ruimte gekregen hebben en zich snel 

 ontwikkelen. Zoodoende kan men langen tijd van eenzelfde 

 kweekbed oogsten en is dit meestal zeer productief; wat 

 echter als gemiddelde opbrengst per M- kweekbed is aan 

 te nemen, kan niet met zekerheid gezegd worden ; daarvoor 

 is deze te wisselvallig." 



Volgens VAN Romburgh ^) kan men de gambir op de 

 volgende wijze gemakkelijk door stekken vermenigvuldigen. 



„Men snijdt de jonge, nog groene scheuten, die zich op 

 de takken van oude gambirstruiken ontwikkelen, ter lengte 

 van twee geledingen met een scherp mes schuin af en 

 zet ze, na de grootere bladeren half afgeknipt te hebben, 

 in potten. 



Aanbeveling verdient het, in een grooteren pot een 

 kleineren omgekeerd te plaatsen, de ruimte tusschen de 

 beide potten met goede tuinaarde te vullen en daarin de 

 stekken te steken. Na ongeveer 14 dagen ziet men aan 

 de wondvlakte reeds sterke callusvorming, en spoedig 

 daarna beginnen zich worteltjes te vertooneh. 



Bij droog, winderig weer moet men de stekken met een 

 glazen klok bedekken of de potten in eene kist plaatsen, 

 die met een glasplaat gesloten wordt. Na ruim een maand 

 kan men dan bij gunstig weer de verkregen plantjes uit- 

 planten." 



Hieraan moet nog toegevoegd worden, dat de gambir een 

 vochtig klimaat, zonder uitgesproken droogte noodig heeft. 



In den Riouw-Archipel is de cultuur uitsluitend in handen 

 van Chineezen en heeft altijd samen met peper plaats. 



1) 1. c. Ill, bl. 850. 



