— 126 — 



voorbaat te beantwoorden. De Moluksche Handelsvennootschap te 

 Menado bezit een inrichting voor het drogen van copra te Talisse, 

 waar de vruchten van eigen aaplant worden gedroogd. Op 1 April 

 schreef mij de Hoofdagent van genoemd handelslichaam, dat goede 

 bereiding van de copra meer en meer wordt geapprecieerd, en tegen- 

 woordig, voor het bereiden van vegetaline, Z' 2. — per 100 kilo meer 

 wordt betaald voor copra, die niet met rook in aanraking is ge- 

 weest. Dit levert geen maatstaf op om te beoordeelen hoeveel het 

 product van een drooghuis in het algemeen meer opbrengt dan 

 copra, en in geen geval bedraagt die opbrengst f 1.25 per picol 

 meer. Ik heb mij geheel onthouden van het maken van specula- 

 tieve becijferingen en geef dus hetgeen volgt alleenen uitsluitend, 

 om misverstand te voorkomen. Gesteld dat de gewone handels- 

 copra uit de res. Menado 15 pCt. water bevat, en dat de Moluksche 

 Handelsvennootschap haar product indroogt tot een watergebalte 

 van 7 pCt., dan zal uit eene hoeveelheid klappers, waaruit 1 picol 

 handelscopra wordt gemaakt, 92 katties Moluksche copra zijn te 

 bereiden. Gesteld verder, dat de handelscopra f 9. — per picol op- 

 brengt, dan wordt voor 92 katties goede copra gemaakt 0.92 maal 

 f 10,25, dus f 9.425. De premie voor goede bereiding zou dus be- 

 dragen ongeveer 4.7 pCt. van den plaatselijken prijs van de copra. 

 Ik herhaal echter, dat deze becijfering niet beoogt eene practi- 

 sche oplossing van de vraa^ te geven, want ten eerste berust die 

 op het aannemen van fictieve cijfers voor het gemiddeld waterge- 

 halte, en ten tweede is buiten rekening gelaten de factor, dat de 

 copraprijs wordt beheerscht door de marktnoteering in Europa en 

 dat daar betaald wordt, niet overeenkomstig het ingeladen, doch 

 overeenkomstig het uitgeleverd gewicht, zoodat ook nog buiten 

 beschouwing bleef, de indroging gedurende de reis. 



Alvorens van de copra- en oliebereiding af te stappen, wensch 

 ik nog een oogenblik do aandacht te vragen voor de bereiding van 

 cocos-boter, waarbij ik gelegenheid heb om de Indische copra te 

 stellen naast het product van andere landen. 



Naar aanleiding van een verzoek om toezending van een monster 

 van het welbekende klappervet, schreven de Heeren Ruus cv; Co 

 te Marseille „dat het vaste reuklooze klappervet te Marseille wordt 

 „vervaardigd door twee fabrieken, en in den handel wordt gebracht 

 „onder de benamingen Yegetaline en Cocose. Andere fabrikanten 



