— 146 — 



standplaats, bv. op verschillende hoogte groeiend, met el- 

 kander vergelijken: de gemiddelde lengte van de boon is 

 van op hooggelegen landen aangeplante boomen grooter 

 dan van die uit lager streken ; wanneer wij nu boomen 

 telkens van iets hooger standplaats zouden onderzoeken, 

 zouden wij ook een geleidelijke toename van de gemid- 

 delde lengte hunner boonen vinden. 



Hier en daar zijn in de koffietuinen ook afwijkende 

 boomen te vinden, die niet door een reeks van over- 

 gangen met de andere typen verbonden zijn, maar een 

 scherp gescheiden type vormen, dat geheel op zich zelf 

 staat Ais een voorbeeld kan ik U de „Djamboe koffie" 

 noemen, door eigenaardig gekrulde bladeren gekenmerkt, 

 verder de zg. mannetjes-koffie, die in zooveel opzichten van 

 gewone Java-koffle afwijkt, dat men haar op het eerste 

 gezicht niet als een variëteit daarvan herkent. Straks 

 zullen wij deze vormen nog nader behandelen : hier is 

 het mij er slechts om te doen Uw aandacht te vestigen 

 op het feit, dat wij reeds dadelijk twee scherp gescheiden 

 typen in het optreden der afwijkingen kunnen onder- 

 scheiden : die, waarbij de verschillen geleidelijk optreden en 

 die, waarbij de afwijking niet door overgangen met het 

 oorspronkelijke type verbonden is, maar als door een sprong 

 er zich van verwijderd heeft. 



Een derde type van de wijze, waarop de verschillen 

 optreden, vinden wij bij de bastaarden. Bastaarden worden 

 verkregen door middel van de bevruchting van twee verschil- 

 lende typen onderling; meestal zijn dat twee verschillende 

 soorten, echter, wanneer Maragogype-koffie met gewone 

 Java-koffie gekruist wordt, moeten wij het product van 

 die bevruchting even goed een bastaard noemen. 



Ik wil de drie typen van variabiliteit, die ik hierboven 

 opnoemde, dus de geleidelijke variabiliteit, de sprongsge- 

 wijze en de bastaard variabiliteit achtereenvolgens met U 

 bespreken. Elk type van variabiliteit heeft zijn eigenaar- 

 digheden; daarop berust dan weer voor elk een verschil- 



