— 148 — 



der lijn vindt dit uitdrukking, doordat de beide uiteinden 

 zich steil naar boven en naar beneden richten, terwijl in 

 het midden de lijn bijna horizontaal loopt en vrijwel recht 

 is. Men kan dus dadelijk uit de lijn aflezen, dat hoe verder 

 een afwijking van het gemiddelde afligt, zooveel zeldzamer 

 zij wordt. Ieder blad, dat men tusschen voegt, overbrugt als 

 het ware het verschil tusschen het voorafgaande en het vol- 

 gende; hoe meer bladeren wij nemen, hoe kleiner dus die 

 verschillen worden ; door steeds meer bladeren te nemen, 

 hebben wij het in onze macht die verschillen zoo klein te 

 maken, als wij zelf wenschen. Trekt men nu in gedachten 

 een lijn langs de toppen der bladeren, dan geeft die lijn 

 de variaties der bladlengten weer. Eigenlijk is dat een ge- 

 broken lijn, maar door veel bladeren te nemen kunnen wij 

 de hoeken in de lijn onmerkbaar maken en haar in een door- 

 loopende kromme veranderen. Vandaar, dat men dit type 

 der variabiliteit continu noemt. Een andere naam voor 

 ditzelfde type is fluctueerende of schommelende variabili- 

 teit; deze naam berust op het feit, dat de afwijkingen om 

 een gemiddelde heen schommelen. Een enkel voorbeeld 

 zal ook dit weer het beste duidelijk maken. 



Wij zullen daarvoor eens nagaan de variaties van lengte 

 der boonen in de hoornschil, weder een kenmerk, dat men 

 zeer gemakkelijk meten en in cijfers uitdrukken kan. 

 Uit de praktijk weet men, dat de lengte van de boon 

 een tamelijk variabel kenmerk is, immers de sorteering 

 in extragrof, grof, enz. berust daarop. Ik heb nu een 

 partijtje boonen nagemeten; zij waren alle van denzelfden 

 .Java-koffieboom afkomstig. (Fig 2). De kleinste was 

 iets meer dan 9,5 mM., de langste bijna 14 mM.; tusschen 

 deze uitersten liggen de overigen, wat haar lengte be- 

 treft, in. Wilde men alle boonen naar de lengte rang- 

 schikken op de wijze als met de bladeren van straks ge- 

 schied is, dan zou dat moeilijk gaan, omdat hier de 

 verschillen veel kleiner zijn; daarom is een andere methode 

 hier gemakkelijker. Deze bestaat hierin, dat wij de geheele 



