— 153 — 



wijze verloopende lijn, die de grootte van den mensch in 

 beeld brengt, dat het meerendeel van gemiddelde lengte is; 

 dat lange raenschen meer voorkomen dan reuzen ; kleine 

 meer dan dwergen; dat er evenveel dwergen als reuzen zijn. 



Ten slotte wil ik er nog even op wijzen, dat de boven 

 beschreven statistische methode om de schommelende va- 

 riaties te bestudeeren een zuiver vergelijk tusschen de va- 

 riëteiten onderling mogelijk maakt. Wij kunnen voor ver- 

 schillende variëteiten een graphische voorstelling van de 

 variaties in de lengte der boonen ontwerpen ; om deze te 

 mogen vergelijken, moeten wij voor elke variëteit met een 

 ■even groot aantal boontjes weiken, of de aantallen der 

 groepjes omrekenen in procenten van het totale aantal. Op 

 •die wijzen zijn de drie curven uit Fig. 2 verkregen ; echter 

 zijn de verschillen tusschen de groepjes uitgedrukt in hal- 

 ve mM., terwijl voor een zuivere vergelijking dat in yo "^an 

 ■de lengte der boonen zou moeten geschieden. Hebben wij bij 

 de Mokka-koffie dus met verschillen van 1/2 mM gewerkt, 

 dan moeten wij bij de Maragogype- koffie, wier boonen on- 

 geveer de dubbele lengte van de Mokka-koffie bezitten, met 

 verschillen van 1 mM werken, of, wat op hetzelfde neerkomt, 

 ■de groepen der Maragogype twee aau twee samenvoegen, 

 waardoor ook groepjes met telkens 1 mM. verschil ont- 

 staan. Teekenen wij de zoo verkregen lijn op dezelfde schaal 

 als die voor Mokkakoffie, dan valt de overeenkomst tusschen 

 ■de wijze van varieeren bij beide vormen nog meer op [stip- 

 pellijn in fig. 2 ]. 



Uit zulk een graphische voorstelling, waarbij voor alle 

 variëteiten éénzelfde maat, hier dus 1/2 mM., als verschil 

 genomen is, lezen wij met een oogopslag af, dat, zoowel 

 wat uitersten als wat het gemiddelde betreft, de zaden van 

 Maragogype-koffie grooter zijn dan van Mokka-koffie. De 

 grootste boonen van Java-koffie echter zijn langer dan de 

 kleinste van Maragogype; uit het feit, dat beide lijnen 

 elkander snijden, blijkt dit dadelijk. Ook de mate van varia- 

 biliteit kunnen wij aflezen : zij blijkt voor Mokka grooter 



