— 164 — 



er betrekkelijk vlug gekerkt kan worden. Bovendien, de 

 selectie heeft bij zulke planten zooveel meer gelegenheid 

 zich te doen gelden. Zooals wij reeds zagen, is selectie 

 eigenlijk de keuze van de bestgevoede moederplanten en 

 zaden; het spreekt van zelf, dat de gunstige invloed van 

 zulk een keuze zich sterker zal doen gevoelen bij een plant, 

 waar slechts enkele maanden tusschen uitzaaien en oog- 

 sten verloopen, dan bij een cultuurgewas, waar de oogst- 

 periode zich over vele jaren na het zaaien uitstrekt. 

 Bij laatstgenoemde plantensoorten hebben de uitwendige 

 omstandigheden veel meer gelegendheid op de zich ont- 

 wikkelende plant in te werken. 



Wanneer wij het voorafgaande nog eens resumeeren, 

 kunnen wij zeggen, dat de fluctueerende variaties onder- 

 worpen zijn aan vaste wetten, die ook voor de koffieplant 

 gelden. Selectie van zaad zal bij haar in de eerste plaats 

 tot gevolg hebben, dat men krachtiger bibit verkrijgt ; of 

 door zulk een selectie echter op den duur een verbeterd 

 ras verkregen kan worden, blijft nog een open vraag, In 

 elk geval kan de selectie dan slechts werken als een gun- 

 stige cultuurvoorwaarde, op één lijn te stellen met zooveel 

 andere, als bv, gunstig klimaat, voedzaraen bodem, ratio- 

 neelen snoei. Wij hebben geen recht van selectie méér te 

 verwachten dan van den invloed van andere cultuurme- 

 thoden. En hoe gering is bij Javakoffie niet dien invloed : 

 de productie hangt bij haar vooral af van het weder tij- 

 dens den bloei en van de bladziekte, twee factoren, die wij 

 zoo goed als niet in onze macht hebben. Ik geloof mij 

 daarom zeer sceptisch te moeten uitlaten over wat men 

 van de selectie van extremen mag verwachten. 



Veel gunstiger is het gesteld met de selectie van hybride- 

 zaailingen. Bij deze is het slagen van den bloei minder 

 afhankelijk van de weersomstandigheden, zij stellen lager 

 eischen aan den bodem, bezitten meer plooibaarheid, wat 

 betreft het verdragen van verschillende klimaten, en zij 

 blijven tamelijk wel vrij van bladziekte. Van een teelt- 



