— 180 — 



De wortels en de stam blijken gezond tot de kroon dood is. De 

 bladscheden echter yertoonen duidelijk kenteekenen der ziekte. Die 

 bladscheden zijn zeer eigenaardige organen bij de meeste palmen, 

 zij vormen een serie van twintig a dertig dicht op elkaar liggende 

 lagen, die als het ware een trechter vormen, waarin de top van 

 den stam, de eind of hartknop ligt. Om dezen knop te bereiken, moe- 

 ten al die lagen doorboord worden, en dit doet blijkbaar de parasiet. 



Op die bladscheden komen vlekken voor in kleiner of grooter 

 aantal, die in het begin en vooral in de binnenste lagen wit zijn, 

 later worden zij bruin. Zij liggen wat dieper dan de opperhuid 

 en de randen zijn dikwijls opgezwollen. Zij ontstaan het eerst op 

 de buitenste bladscheden en dringen daardoor naar de binnenste ; 

 daar de laatste zachter weefsel hebben, zijn de vlakken grooter 

 en doen dikwijls weer vlakken op de buitenste schede ontstaan. 

 In het begin zijn de vlekken droog en of alleen staande öt den 

 omtrek met een myceliumachtig vilt bedekkende. Spoedig daarna 

 echter vertoont zich een natte rot, die weldra het inwendige deel 

 van den top in een onaangenaam riekende rottende massa ver- 

 andert. In dit stadium van de ziekte komen de bovengenoemde 

 kevers, waarschijnlijk aangetrokken door den onaangenamen geur, in 

 de zieke deelen. Het zijn echter niet altijd dezelfde soorten 

 en somtijds ontbreken zij geheel, zoodat het buiten kwestie is, dat 

 zij de oorzaak der ziekte zouden zijn. 



Slechts in de eerste stadium's van ziekte, voordat de ge- 

 heele top begint te rotten, kan de oorzaak nagegaan wor- 

 den. Het is een schimmel uit het geslacht Pijthium, nauw ver- 

 want aan de boven besproken Phytophthora van de pinang. De 

 pas ontstane witte vlekken komen uitsluitend voor op de bladsche- 

 den, waar het mycelium tusschen de cellen groeit, en daar door 

 dunne draadjes — haustcria — doordringt. Dit zijn do voedingsorganen 

 van de schimmel, waarmede zij den inhoud der cellen uitput, zoo- 

 dat deze doodgaan. De parasiet heeft grover mycelium dan de 

 Phytophthora van de pinang, ook is er verschil in de wijze van 

 kieming der sporar'gia. In stede van de zoösporen, die onmiddellijk 

 uit het sporangiura ontstaan, nadat het laatste vochtig genoeg is, 

 komen de sporangia als het ware in nog onrijpen toestand te voor- 

 schijn, als een dun blaasje aan den top en ontwikkelen zich daar 

 verder. Van daar ontsnappen zij en zwemmen in verschillende rich- 

 tingen weg ; als zij tot rust gekomen zijn, kiemen zij snel — door het 



