— 222 — 



peper en cubebe bekend zijn, heb ik van koflie nog niet waar- 

 genomen. Koppi lakki noemt de Inlander de uit den oogst 

 geschifte rondboon; misschien, dat deze naamsverwarring 

 een der oorzaken is van het gebruik om nimmer rondboon voor 

 bibit uit te leggen. De plantjes met smalle bladeren, die men 

 dikwijls op de bedden vindt, worden ook wel mannetjes- 

 plantjes genoemd; voor een deel zijn het zeker slechts door 

 ongunstige invloeden afwijkende, voor een ander deel ver- 

 toonen zij ook op lateren leeftijd nog smalle bladeren. Ten 

 slotte moet ik er nog op wijzen, dat de variëteit, die ik straks 

 onder den naam erecta zal bespreken, de koppi miring, zoo- 

 als zij wel in den Oosthoek genoemd wordt, in het Sema- 

 rangsche onder den naam mannetjeskoffie bekend staat. 

 De echte monosperma-variëteit wijkt in tal van ken- 

 merken van de typische Javakoffie af, zoo sterk zelfs, 

 dat een uitstekend systematicus er een afzonderlijke soort 

 van heeft willen maken. De bladeren zijn smal, aan dun- 

 ne, min of meer hangende, takjes bevestigd, de bloemen 

 zijn wat kleiner dan die van de typische soort, de bessen 

 eveneens (Fig. 8). De bloei is niet minder dan bij het 

 type, maar er zet zich slechts zeer weinig vrucht; ik had 

 moeite om van een naar schatting ongeveer 15-jarigen 

 boom een handvol bessen te verzamelen. In het vrucht- 

 beginsel vindt men vlak na den bloei twee ZL.adknoppen ; 

 de één schijnt echter steeds te mislukken, zoodat de rijpe bes 

 maar één zaad bevat, dat dus rond is en steeds kleiner is 

 dan de rondboonen van de ernaast groeiende Javakoffle. 

 Wordt de plant ongetopt gelaten, dan ontwikkelt zij zich 

 tot een hoogen boom, die onmiddellijk opvalt en door zijn 

 af wijkenden groei min of meer aan een treurboom doet 

 denken. Wij mogen wel aannemen, dat nimmer van zulk een 

 opvallend type, dat minderwaardig en bovendien slechts in 

 geringe hoeveelheid product oplevert, zaad genomen zal wor- 

 den. De op koffielanden aanwezige boomen zijn waarschijn- 

 lijk alle uit zaden van de gewone Java-koffie opgegroeid 

 en dus door een sprongvariatie uit die soort ontstaan. 



