— 281 — 



verscheidenheid, dan kan men zoo de ent t)t een wat 

 vroeger uitloopen brengen. Maar het is duidelijk, dat 

 daarom de ent nog niet tot een bastaard geworden is. 

 Het zijn slechts uitwendige invloeden, die de verandering 

 teweeg brachten ; hetzelfde effect kunnen wij bereiken 

 door de voor het nemen van het entrijs gebruikte plant 

 in een kas te plaatsen. Zou daardoor het zaad veranderen? 

 Neen, nietwaar. De proef op de som is ook wel eens ge- 

 nomen : neemt men weer stekken of zaailingen van de 

 ent en laat men die opgroeien, dan gedragen zij zich juist 

 als de oorspronkelijke plant; de uitwendige invloed, hetzij 

 onderstam of kas, werkt dan niet meer. Ook de andere 

 voor entbastaardeering aangehaalde gevallen laten verschil 

 van opinie toe. Mijn persoonlijke meening is, dat geen 

 bastaardeering door enting kan plaats vinden. Mocht later 

 een enkel geval ervan blijken voor te komen, dan zou 

 dat toch altijd een hooge zeldzaamheid blijven; hoewel se- 

 dert eenige jaren moeite gedaan wordt om van boomen 

 entbastaarden te maken, is dit nog niet gelukt. Het 

 komt mij voor, dat verbastering van de eigenschappen 

 van het zaad door enting slechts een denkbeeldig ge- 

 vaar is. Evenmin kan ik toegeven, dat voortdurend enten 

 van eenzelfde plant haar zou doen degenereeren. Maar 

 op deze dingen in te gaan zou mij te ver van mijn ei- 

 genlijk onderwerp afvoeren. Laten wij, met het troostrijke 

 beeld voor oogen van appel- en peervariëteiten, die reeds 

 eeuwen lang uitsluitend door enting vermenigvuldigd zijn, 

 ons noch voor verbastering van het zaad, noch voor 

 degeneratie door het enten bevreesd maken. 



ISla deze uitweiding keer ik tot de echte bastaarden 

 terug. Welk type vertoonen de oorspronkelijke bastaar- 

 den? In het algemeen komen in de eerste bastaard- 

 generatie—met dit wooid duidt men het best de door de 

 bastaardeering verkregen planten aan — de kenmerken van 

 de beide ouders dooreengemengd voor den dag. Niet 

 zelden treedt het type van één der ouders wat meer op 



