— 282 — 



den voorgrond, of treedt het in bepaalde organen op den 

 voorgrond. De zoo algemeen verspreide Kalimas (ot Klein- 

 Getas) hybride en Kawi sari-bastaard gelijken, wat deken- 

 merken van blad en takken betreft, meer op Liberia- dan op 

 Java-koffie. Vaste regels over het gedrag van de eerste 

 bastaardgeneratie zijn niet te geven. De stenophylla- 

 hybriden, die ik straks reeds terloops vermeldde, en die alle 

 uit van stenophylla-planten geoogste zaden zijn opgegroeid, 

 vertoonen sterke verschillen. Nu kan het wel zijn, dat 

 er verschillende in de nabijheid van de stenophylla staande 

 koffiesoorten bij de bestuiving betrokken zijn geweest, 

 maar ook dan is het aantal verschillende typen nog grooter 

 dan het aantal vaders en moet de nakomelingschap van 

 eenzelfden vader dus toch nog verschillen. 



De eerste bastaardgeneratie vertoont dus een mengel- 

 moes van de kenmerken der beide ouders. Dit sluit in 

 zich, dat men er geen kenmerken bij vindt, die de ouders 

 niet ook reeds bezaten. Er zijn echter schijnbare uit- 

 zonderingen op dien regel. Zoo zijn de Java-Liberia hy- 

 briden practisch vrij van bladziekte, terwijl de beide 

 ouders sterk voor Hemileia vatbaar zijn. De verklaring 

 is niet moeilijk te geven. De hybriden bezitten een 

 veel sterker groeikracht en daardoor een veel grooter 

 weerstandsvermogen. De mindere vatbaarheid berust 

 hier dus niet op een of andere eigenaardige stof, die de 

 ontwikkeling van de ziekteschimmel belet, maar op de 

 gezonde kracht, die in alle cellen van de hybriden zetelt^ 

 evenals de mindere vatbaarheid van zuivere Java- of Li- 

 beriaplanten, die in zeer gunstige omstandigheden groeien^ 

 daarop berust. Wanneer men hybriden, die op zeer on- 

 gunstig terrein geplant zijn en weinig groeikracht vertoo- 

 nen, naziet, kan men wel degelijk de gele vlekken van 

 Hemileia op haar bladeren waarnemen. 



Een sterker groeikracht vindt men niet zelden bij bas- 

 taarden. Eveneens komt bij tal van hybriden achteruit- 

 gang der vruchtbaarheid voor. De oorzaak daarvan moet 



