— 298 — 



blaclziekte, de groeiwijze, het aantal ondertakken en de 

 neiging om wilde takken te vormen zijn kenmerken, die 

 gemakkelijk getaxeerd en met een cijfer uitgedrukt kunnen 

 worden. 



Een tweede vTijze van beoordeelen der moederplanten is 

 die, waarbij door nauwkeurge metingen de gemiddelden 

 en ook de variaties der afzonderlijke kenmerken der 

 moederboomen bepaald worden. Zulk een ondei'zoek is 

 voor den practicus te omslachtig en behoort in het la- 

 boratorium door een botanist te geschieden. Zooals men 

 weet, wordt te Buitenzorg thans zulk een bestudeering 

 uitgevoerd. 



De derde en eenige zuivere wijze van beoordeelen bestaat 

 in het beoordeelen der zaaisels van elke afzonderlijke 

 moederplant. Men behoeft slechts, wanneer een nieuwe 

 ontginning beplant wordt, een stukje grond met onder 

 goede controle gekweekte afstammelingen van eenzelfden 

 moederboom te beplanten; kosten en moeite brengt zulk 

 een proef haast niet mede. Alleen moet bij het oogsten 

 en het uitleggen der zaden, verder bij het in den grond 

 brengen der jonge planten zorgvuldig er voor gewaakt 

 worden, dat er geen zaden of planten van andere boomen 

 onder geraken. Het eenige bezwaar is, dat pas na eenige 

 jaren, wanneer de aanplant in productie is, het definitieve 

 oordeel geveld kan worden ; maar mocht dan blijken, dat 

 het uitgezochte type erfelijk is, of tenminste, dat het 

 zaaisel zich gunstig van andere aanplantingen onder- 

 scheidt, dan is ook een belangrijk voordeel verkregen. 

 Stel, dat men een twintigtal moederboomen heeft uitgeko- 

 zen en dat na vier of vijfjaar blijkt, dat één bepaalde de 

 beste nakomelingschap geeft, dan kan men dezen door enting 

 verder vermenigvuldigen en in enkele jaren een zoo groote 

 hoeveelheid zaad produceeren, als men zelf maarwenscht. 



De behandeling van den zaaddrager is van groot gewicht 

 voor de ontwikkeling der kinderen. Men houde in het 

 oog, dat alle zorg, aan den moederboom besteed, eigenlijk een 



