— 305 — 



ren al 't welk zy van de eerstgeraelde bloem niet willen 

 geloven, gelyk het ook niet waar en is. 



Naam. In 't Latyn Jimciis odoratus^ of Schoenantum 

 Amboinicum^ doch dewyl het in veele Provintien gemeen 

 is, zoo mogt men 't wel Schoenantum Indicmn sterile 

 noemen, tot onderscheid van 't Arabische. 



Gebruik, en Kragten. Wegens zijn aangename speceryag- 

 tigheid werd het in deze Eilanden meer tot de kost dan 

 Medicyne gebruikt, en daar van maar alleen de onderste 

 t'zamen rollinge de bladeren, die de buikagtige stelen 

 maken, de welke men zeer licht van de wortel kan af- 

 breeken, en de bovenste afsnyden tot schaars een hand 

 lank. 



Daar na twee, of drie der stelen t'zamen gebonden, 

 kookt men by allerhande visschen, daar 't de souce een 

 aangename geur geeft, zynde met eenen voor de mage, 

 en ingewand gezond: want het Schoenantum met zyn 

 scherpe, en dun makende kragt, verdund de slymerige 

 humeuren, die men hier te lande vergaderd uit het dagelyks 

 nuttigen van viskost, het dryft ook den Uryn, sweet, en 

 vrouwen Maandstonden, dog als men door 't dagelyks 

 gebruik het lichaam daar aan gewend heeft, zoo gevoeld 

 men de voornoemde werkingen slappelyk, of men moet 

 het in eenig quantiteit gebruiken. 



Den Araboinsche Boomwyn Saguer werd daar mede 

 geprepareerd, dat men hem eenige maanden verwaren, 

 en over Zee vervoeren kan. Dit geschied, als men de 

 voornoemde dikke stelen neemt, en op ieder pot van 16 

 kannen versche Saguer, twee hand vol daarvan doed, een 

 paar stukjes Gember, een of twee Note-Muschaten aan 

 stukken gesneden, met drie, of vier eyers alles t'zamen 

 opkookt, daar na daar van afgiet, en in vaten bewaard. 

 Dit is wel een barze drank, maar egter zeer gezond voor 

 Zeevarende, en Zoldaten, die in 't leger zwerven, en 

 gemeenlijk waterzugtig werden, zullende de zelve van 

 dezen drank zonderlyke bate gevoelen. 



