— 474 — 



Ik moet, om niet al te uitvoerig te worden, het hierbij 

 laten, om nu nog enkele woorden te kunnen wijden aan 



De alkaloïden. 



In mijn vorig artikel heb ik het terloops al even gehad 

 over de kinine en daarvan verteld, dat het een stof is 

 waarin behalve de elementen koolstof, waterstof en zuur 

 stof nog een vierde element m. n. stikstof voorkomt. Ki 

 nine is nu een representant van een groep van lichamen 

 die we in de chemie met den naam alkaloïden aanduiden 

 Gewoonlijk bevatten ze deze vier elementen, natuurlijk in 

 verschillende verhouding en in verschillende rangschikking 

 in het molecuul. Het komt enkel ook voor, dat een alka- 

 loïde geen zuurstof bevat. Het zijn in het plantenrijk 

 zeer verspreide stoffen en heel dikwijls is de vergiftige 

 of de geneeskrachtige werking van een plantendeel toe te 

 schrijven aan een alkaloïde. Als voorbeelden, om dat te 

 bevestigen, noem ik hier de kinine uit de kinabasten, de 

 cocaïne uit de cocabladen, de morfine uit de opium, de 

 strychnine uit de Strychnos-zaden, de nicotine uit tabak enz. 



Het is zeker ook interessant na te gaan, wat er op dit 

 gebied al zoo omgaat, omdat de kina en de coca twee 

 planten zijn, die beide op Java gekweekt worden. Onze 

 allereerste kennis van de alkaloïden dateert uit het begin 

 van de 19-de eeuw, maar het is veel later, dat men door 

 de vorderingen van de scheikundige wetenschap in staat 

 is gesteld, een meer diepgaande kennis van deze zoo in- 

 teressante en belangrijke groep van stoffen te verkrijgen. 

 Als eerste voorbeeld van een uitstekend geslaagde alkaloide- 

 studie moet hier genoemd worden het onderzoek van La- 

 den burg over de coniine, het alkaloïde, dat in Conium 

 maculatum., de z. g. gevlekte scneerling voorkomt, een plant, 

 die in Nederland inheerasch is. Ladenbürg slaagde er in 

 coniine kunstmatig te maken : dit was het eerste succes 

 van dien aard op dit gebied en men mocht hopen later ook 



