— 489 — 



de vorming van zetmeel, en wanneer zulks inderdaad ge- 

 vormd werd, was de wortelpunt weer in staat de zwaar- 

 tekracht te percipieeren. 



Toch vinden wij geen termen om de zetmeelkorrels in 

 de wortels van de planten als eigentlijke zintuigen te be- 

 schouwen. Deze korrels hebben namelijk ook, en misschien 

 wel in hoofdzaak een heel andere bestemming in het leven 

 der planten. Ze vormen een der overgangen van het 

 voedsel der planten op den langen weg van ruwe stoffen 

 tot de eindelijke bouwstoffen der cellen. Ze hebben geen 

 bijzondere inrichting voor het waarnemen der zwaarte- 

 kracht. In elk geval zijn ze dus niet speciaal als zintuigen 

 ontwikkeld. 



Dit is daarentegen wel het geval met de speciale or- 

 ganen, waardoor prikkelingen door stoot en druk waarge- 

 nomen worden. 



Het is iedereen bekend, dat vele planten zich bewegen, 

 wanneer ze aangeraakt worden. Hier in Indië is het „Kruidje- 

 roer-mij-niet" {Mimosa pucllca) een goed voorbeeld van zul- 

 ke planten. Doch ook bij vele andere gewassen vinden wij 

 een dergelijke gevoeligheid, en dit niet alleen bij de blade- 

 ren, maar ook bij de meest verschillende gedeelten der 

 plant. Wij zullen slechts eenige voorbeelden noemen. 

 Planten met voor beroering gevoelige bladeren zijn behalve 

 Mimosa ook de amerikaansche Vliegenvanger {Dionaea 

 muscipula\ een andere, zuid-Europeesche insektenvanger: 

 de kleine Aldrovanda versiculosa^ de Zonnedauw (Drosera) 

 en in mindere mate de Klaverzuring {Oxalis\ de hier in 

 Indië gewone Biophytum sensitivum en vele andere. Ver- 

 der zijn de meeste ranken, waarmede de klimplanten tak- 

 ken en andere steunsels grijpen, gevoelig voor aarraking. 

 Als een bijzonder goed voorbeeld van zulke planten kunnen 

 wij noemen de in Indië algemeen voorkomende Momordica 

 Charantia (Maleisch: Pepareh) en vele andere van dezelfde 

 familie (de komkommerfamilie). Ook de meeldraden en de 

 stempels zijn bij heel veel planten gevoelig. Bij de Ber- 



