— 492 — 



bijna onmogelijk, dat een steunsel in de nabijheid der plant 

 niet door de een of andere rank aangeraakt zou worden. 

 Wanneer een rank nu tegen een steunsel komt, zal er 

 natuurlijk, daar de rank steeds verder wil, wrijving ont- 

 staan. Wij kunnen gemakkelijk nagaan, wat er gebeurt, 

 wanneer deze wrijving plaats heeft. Laat ons eens beproeven 

 zulk een rank aan de onderzijde een weinig te kittelen. 

 Wij kunnen hiertoe een haartje, een klein grasstroo of 

 iets dergelijks bezigen. Wij zullen dan zien, dat de rank 

 na verloop van een halve of hoogstens eenige minuten 

 zich op de plaats, waar zij gekitteld werd, buigt. 



Gaan wij met het kittelen of met het wrijven door, 

 dan zal de buiging sterker en sterker worden ; doen wij 

 dit daarentegen slechts een enkele keer en heel weinig, 

 dan zal de rank zich weer van zelf oprichten, gereed om 

 weer een nieuw steunsel te zoeken. Heeft de rank dus 

 een steunsel aangeraakt, dan heeft er, zooals gemakkelijk 

 te begrijpen is, een voortdurende wrijving plaats, waardoor 

 de rank zich sterker en sterker om het steunsel buigt, 

 om het ten slotte geheel te omsluiten. Dat de rank deze 

 kittelende of wrijvende prikkeling waarnemen kan, heeft 

 juist zijn reden daarin, dat de geheele oppervlakte ervan 

 met kleine gevoelsorganen bezet is. Ze zijn vrij eenvoudig, 

 maar voldoen toch aan de bovengenoemde eischen voor 

 een orgaan, dat prikkelingen zal kunnen waarnemen. 

 In Fig. 3 zien wij eenige cellen van de opperhuid van een 

 rank van Komkommer (Cucurbita Pepo). Ongeveer in het 

 midden van elke cel zien wij, als wij de cellen van buiten 

 beschouwen (Fig. 3 a) een klein kringetje. Snijden wij de 

 celwand door, dan wordt het duidelijk, op welke wijze 

 deze kleine kringetjes gevormd worden. In de celwanden 

 zijn kleine trechtervormige verdiepingen, met den nauwen 

 hals naar binnen geplaatst (Fig. 3 b). Hierdoor wordt 

 natuurlijk bet stuk celhuid, dat over zulk een trechter ligt, 

 veel dunner dan het overige gedeelte daarvan. Inderdaad 

 toonen metingen aan, dat de gewone celhuid een dikte van 



