— 499 — 



nemen kan en geen zenuwen, waardoor de prikkeling naar 

 de hersens geleid wordt. De planten zijn echter wel ge- 

 voelig voor het licht. Dat is al lang bekend, maar wat 

 men eerst in de laatste jaren ontdekt heeft, is, dat ze 

 inderdaad heel eenvoudige oogen bezitten, d. w. z. organen, 

 die speciaal ingericht zijn, om het licht op het gevoelige 

 protoplasma te concentreeren. Dat geen zenuwen noodig 

 zijn, om licht waar te nemen, ziet men bij heel veel in- 

 fusoriën en dergelijke kleine dieren. Ze hebben geen oog- 

 zenuw, en ook geen goed ontwikkeld oog, zooals de hoogere 

 dieren, — op zijn hoogst een kleine roode oogplek. Het 

 licht wordt, zooals ook bij de planten door het protoplasma 

 zelf waargenomen. Dat de planten nu voor het licht ge- 

 voelig zijn, is iedereen bekend. Niet alleen wenden zoo 

 vele plantendeelen zich of naar het licht toe, of van het 

 licht af (positief en negatief heliotropisme), maar wij vin- 

 den ook, dat de bladeren bij de meeste in de schaduw 

 groeiende kruiden zich niet over elkaar, maar naast elkaar 

 stellen, zoodat een mooi mozaïek gevormd wordt : een bewijs 

 voor de lichtgevoeligheid der planten. Op nevenstaand 

 Fig. 9 is een Begonia afgebeeld. Men ziet, hoe elke kleine 

 plaats, welke voor het licht bereikbaar is, door een blad 

 bedekt is. Hier zijn geen gaten in het bladmozaïek. De 

 geheele lichtvlakte is benut, en elk blad heeft zich zoo 

 gesteld, dat zijn oppervlakte komt te staan loodrecht op 

 de richting, waarin de lichtstralen erop vallen. Wordt de 

 plant gedraaid dan zoeken de bladeren deze „fixe licht- 

 stelling" weer op, waarin ze het grootste nut van het 

 licht trekken kunnen. Maar hoe vinden nu de bladeren 

 de juiste houding? Hoe kunnen ze voelen, in welke rich- 

 ting het licht erop valt? Dat moeten ze toch kunnen; 

 anders zou het hun onmogelijk zijn de juiste houding te 

 vinden. Inderdaad zijn de cellen van de opperhuid met 

 oogen voorzien, al zijn het ook heel eenvoudige en kleine, 

 doch werkelijke oogen. Ook het best ingerichte oog bestaat 

 in hoofdzaak uit twee deelen : een lens, waardoor het licht 



