— 500 - 



geconcentreerd en het beeld gevormd wordt, en een ander 

 gedeelte, waardoor dit beeld op de zenuwen overgebracht, 

 en door deze naar de hersens geleid wordt, om hier in het 

 bewustzijn opgenomen te worden. Het laatste ontbreekt 

 natuurlijk bij de oogen der planten, daar deze noch zenu- 

 wen noch hersens hebben. Dooh het eerste, een lens, 

 waardoor het licht geconcentreerd, en een beeld gevormd 

 worden kan, vinden wij bij vele planten. 



Het is te begrijpen, dat wij de oogen der planten bij de 

 cellen der epidermis moeten zoeken. Inderdaad vinden wij 

 ook bij deze, dat ze dikwijls een zeer volkomen volkomen 

 lensvorm hebben. Deze kan op verschillende wijze ge- 

 vormd zijn. Is de buitenwand der epidermiscellen vlak, dan 

 kan de binnenwand naar binnen gewelfd zijn. Dat is de 

 eenvoudigste vorm voor een lichtpercipeerende cel. Hier 

 is nog geen sprake van een lens, daar de gebogen binnen- 

 wand natuurlijk niet als een lens werken kan op het 

 protoplasma van dezelfde cel, daar dit immers buiten 

 den binnenwand ligt, dus tusschen het licht en den gebogen 

 celwand. Doch het protoplasma, dat op het midden van 

 den gewelfden binnenwand ligt, wordt door den loodrechten 

 inval van het licht sterker verlicht, en dat aan den rand 

 zwakker. Nu is het protoplasma hier juist op de intensi- 

 teit van het licht zoo „gesteld", dat het blad altijd zulk 

 een houding zoekt aan te nemen, dat het middelste ge- 

 deelte van het protosplasma het sterkst verlicht wordt. 

 Neemt het blad een andere houding aan, dan zal het meest 

 intensieve licht de randen treffen, hetgeen het protoplasma 

 onaangenaam zal aandoen, en door bewegingen van blad- 

 steel of op andere wijze zal het blad trachten de normale 

 houding, de „fixe lichtstelling" in te nemen. Deze aller- 

 eenvoudigste inrichting voor „lichtperception" vinden wij 

 b . V. bij de hier op Java gewone Ficus reijens^ bij de prachtige 

 klimplant, Monstera deliciosa^ bij Fmca mmor en vele andere. 



Een veel hoogere ontwikkeling van het plantenoog hebben 

 de planten met een papilletise epidermis. De buitenwand van 



