— 593 — 



2o, De kostprijs tier enkele ontvezelingsmachiiie bedraagt ƒ 15,75. 



In verband ract bovenstaande feiten heb ik getracht een toestel 



te doen vervaardigen, hetwelk bijna geheel uit ijzer bestaat en 



waarvan de prijs zelfs voor den iulandschen klein-grondbezilter 



geen buitengewoon finantiëel oifer zoude vergen. 



In mijne verwachting, dat bedoeld toestel eventueel door den 

 dessa smid zou kunnen worden vervaardigd, ben ik echter teleur- 

 gesteld. Volgens deskundigen is het harden van het staal der 

 messen (een der cardinale punten) een werk, dat niet door den 

 gewonen inlaudschen smid verricht kan worden. Alle eventueel 

 uit te voeren reparaties kunnen echter door eiken iulandschen smid 

 gedaan worden. Wat de prijs van het toestel betreft, in dat op- 

 zicht zijn mijne verwachtingen volkomen verwezenlijkt. De heer 

 VAN Olden, Machinist en Bankwerker alhier is er in geslaagd 

 bovenbeschreven toestel te vervaardigen voor den geringen prijs 

 van f 3.50, terwijl het gepolijste toestel door genoemden deskun- 

 dige voor /' 4.50 kan worden geleverd. De heer van Olden heeft 

 zich bereid verklaard het toestel in elke hoeveelheid tegen boven- 

 staande prijzen aan te maken. Ten slotte bied ik UH. Ed. G. een 

 vergelijkend overzicht aan van de practische resultaten met de 

 verschillende toestellen bij Manilla-hennip verkregen. De in dit 

 overzicht vervatte cijfers dank ik aan den heer Pit, Administrateur 

 van den Cultuurtuin, die de controle op de verschillende toestellen 

 welwillend op zich nam. 



Ook op grond van de hieronder vermelde cijfers meen ik het 

 door mij vervaardigde toestel te mogen aanbevelen. Producties 

 welke per dag op de Philippijnen en in Fransch Cochin-China zouden 

 worden verkregen, kunnen volgens mijne ervaringen met inlan- 

 sche werklieden in de verste verte niet bereikt worden. Volgens 

 geloofwaardige personen en publicaties zoude in eerstgenoemde 

 landen met dezelfde toestellen als hierboven genoemd door : 3 

 mannen, 1 vrouw en 1 kind een hoeveelheid vezelstof van 30 K.G. 

 par dag bereid worden. Ik vermeen, dat bij de tegenwoordige 

 marktprijzen van + /" 0.50 per K.G,, de Inlandsche arbeider ook bij 

 een dagelyksche opbrengst van 3 a 3,5 K.G. per man een niet 

 te versmaden winst kan maken. 



Btz. 17 Aug. 1907. 



De Ass. Hortulauns vjd Cultuurtuin, 

 J. H. Heyl. 



