— 625 — 



voor de vermenigvuldiging gebruikt kunnen worden. Het 

 aantal ervan is soms zeer aanzienlijk, zoo beschrijft Koor- 

 DERS een boom van zestienjarigen leeftijd, op den Goenoeng 

 Boentoe in Banjoemas met 200 wortelspruiten, waarvan 

 enkele reeds 8 a 9 M. hoog waren. In die 16 jaren besloeg 

 de moederboom met de nakomelingen reeds een oppervlakte 

 van 500 IVP, wel een bewijs hoe gemakkelijk deze onge- 

 slachtelijke vermeerdering gaat. 



Ook van sonokling kan hetzelfde gezegd worden als 

 van sonokembang; deze boom verdient zoowel om het 

 fraaie rood gevlamde hout als om den gemakkelijken groei 

 zelfs op minder vruchtbaren, steenachtigen grond meer 

 aangeplant te worden. 



In andere deelen van den Archipel komen Pterocarpus- 

 soorten voor, die niet minder fraai hout leveren, dan de 

 reeds genoemde. Zoo staat in den Botanischen tuin een 

 forsch exemplaar van Pt, saxatüis Rumph. Op zijne eigen- 

 aardige wijze vertelt Rumphius in „Het Ambonsche 

 „Kruidboek" er eenige bijzonderheden van. Hij zegt: het 

 „hout is zeer ongelijk van substantie en couleur, want 

 „vooreerst heeft men cnder de sappige schorze een wit 

 „hout, twee a drie vingers dik en dat ook niet overal^ 

 „want op sommige plekken vindt men straks onder de 

 „schorze, zonderlijk aan de vlerken en wortelen rood hout, 

 „onder dit witte spint innewaarts vindt men bloedrood 

 „hout, het sandelhout zoo gelijk, dat men ze kwalijk on- 

 , derscheiden kan, behalve dat de Lingoa wat grofdradig is. 



„De stukken zijn soms zoo schoon geaderd, dat men 

 „een groeten brand met een draaijenden rook daarin spe- 

 „culeeren kan, dergelijke de Malijers en Makassaren zeer 

 „zoeken, om krisscheden van te maken." 



„Den sap uit deze boomen loopende en op vlakke scho- 

 „teltjes gedaan, kan men in de zon drogen, of over 't vuur^ 

 „werdende als van gedroogd bloed, doch de kleinste stukjes 

 „blijven klaar als robijn tjes. Deze gom heeft een geweldige- 

 „samentrekking, een klein stukje in den moud genomen 



