— 650 — 



Yan de inheerasche witte widjen \yerden twee zaadpartijen inge- 

 bracht, welke beide geheel zuiver bleken te zijn. 



De eene partij (III) stelde een vroegrijpe soort voor, de andere 

 (IV) een laatnjpe. Deze laatste rijpte als Westmoessengewas in 

 5^ maand en leverde een bevredigend product op, alhoewel de 

 plantjes in hun eerste groeiperiode zeer slecht opschoten. De reden 

 hiervoor kan gezocht worden in het tijdstip van zaaien, hetwelk 

 in het midden van den Westmoessen viel (begin Januari). 



De vroegrijpe soort (III) was in Mei geplant, binnen 3 maanden 

 oogstbaar, maar gaf een zeer schraal product. De vruchtzetting 

 had hier rijkelijk plaats; echter een groot aantal der vruchtjes 

 brachten het, door ontijdig afsterven, niet tot de vorming van rijp 

 zaad. Parasieten konden als primaire oorzaak hiervan niet aan- 

 getoond worden; klimatologische faktoren zullen hier wel schuld 

 aan hebben. Deze vroegrijpe witte widjen bleek ongeschikt en 

 minderwaardig voor de te Buitenzorg heerschen de omstandigheden. 

 Behoudens vroeg- en laat-rijpheid onderscheiden de beide tijpen 

 III en IV zich nog door het aantal vruchtbladen waaruit de vruch- 

 ten zijn samengesteld. Het vroegrijpe type droeg slechts vruchten 

 uit twee vruchtbladpn bestaande, evenals type I der zwarte widjen* 

 De laatnjpe witte variëteit had vruchten, welke evenals type II 

 uit een verschillend aantal karpellen samengesteld waren ; het aantal 

 karpellen per vrucht is echter bij type II gemi-Meld grooter. 



Alle widjen-variëteiten hadden last van luizen, welke de bladeren 

 een sterk gekroesd voorkomen gaven, waardoor de groei en vrucht- 

 zetting in hooge mate belemmerd werden. Vooral de laatrijpe witte 

 widjen (IV) had hieronder zwaar te lijden. Da schade was tijdens 

 den Oostmoessen grooter dan tijdens den Westmoesson. 



Bij de widjen grijpt strenge zelf bestuiving plaats. De bloemen 

 openen zich vroeg in den morgen (van 6-7 uur), maar de stempels 

 zijn dan reeds binnen de bloem bestoven. Bij insluiting der aparte 

 bloemen volgde steeds vruchtzetting. De bijen die de bloemen 

 bezoeken dringen niet door den zoom naar binnen, maar doorsteken 

 met hun snuit de bloemkroonbuis nabij de basis en bereiken zoo langs 

 korteren weg de honig. Bij dit illegitiem bezoek der bijen kan 

 van een stuifmeeloverdragende werking natuurlijk geen sprake zijn. 

 Daar bij widjen, zooals uit het bovenstaande volgt, wel steeds 

 zellbestuiving zal plaats vinden, zoo kunnen de typen veilig naast 

 elkaar in een vergelijkende proef opgenomen worden. 



