— 652 — 



heemsche bataten-vormen ; deze scheiding kau geschieden iu den 

 proeftuin te Buitenzorg. 



2e deze alsdan verkregen uitgebreide soortenverzameling in ver- 

 schillende streken op te nemen in een vergelijkende proef, ten 

 einde de praktijkwaarde der afzonderlijke vormen in loco na te gaan. 



De Westraoesson-aanplant (1906 — 07) leende zich niet tot een 

 vergelijkend onderzoek, daar bijna al het ingezonden materiaal van 

 gemengden aard bleek te zijn. 



Dat er bataten-variëteiten bestaan, die tijdens het natte jaarge- 

 tijde, onder bepaalde cultuurvoorv»aarden een goed product kunnen 

 opleveren, was reeds bekend en bleek ook thans. De variëtei- 

 ten Negri-asin, boled en menes bleken tijdens den Westmoesson goede 

 knolproducenten te zijn. Echter schijnt het over het algemeen wel 

 op te gaan, dat dit in den Westmoesson gekweekt gewas een grootere 

 verhouding vertoont tusschen stroo en knolgewicht, dan de Oost- 

 moesson-aanplant. Dit wordt hierdoor veroorzaakt, dat de om- 

 standigheden tijdens het natte jaargetijde in vergelijking met die 

 tijdens den drogen tijd, de stengel- en bladvorming bevorderen, 

 terwijl Z9 de knolvorming tegengaan? 



Enkele waarnemingen over het rijpheidsstadium bij bataten mo- 

 gen thans een plaats vinden. Onder het rijpheidsstadium wordt hier 

 verstaan het tijdstip waarop de quantiteit en de qualiteit der knol- 

 len op de meest voordeelige wijze zjjn gecombineerd. Het onder- 

 zoek hieromtrent stuit vaak op moeilijkheden, die zich vooral richten 

 op de qualiteitsbepaling der knollen. 



De rijpheidsbepalingen werden voor enkele goede producenten 

 tot een leeftijd van 8 maanden voort i/ezet. Tot dien leeftijd ble- 

 ken en het stroogewicht en het knolgewicht per plant steeds toe 

 te nemen. In dit opzicht was een min of meer scherp te trekken 

 rijpheidsgrens niet aan te geven. In een ander opzicht had het 

 gewas echter wel degelijk een kenmerkende verandering ondergaan, 

 hetgeen duidelijk zal worden bij den vergelijking tusschen het 

 4- maandsch en 8- maandsche gewas van goede knolproducenten. 



Tot een leeftijd van het gewas van pi. 4 maanden toch, schijnen 

 de knollen zoo goed als uitsluitend gevormd te worden aan de 

 knoopen van dat gedeelte van de plant, hetwelk de oorspronkelijke, 

 als plantraateriaal gebezigde, stek vertegenwoordigt. De uit de 

 okselknoppen dezer stek uitgeloopon stengeldeelen hebben dan op 

 dezen leeftijd van 4 maanden gewoonlijk nog geen, ot zoo goed als 



