— 722 — 



Al is de proef met den invoer van nieuw zaad uit andere stre- 

 ken mislukt, er is uit het bovenstaande wel een nuttige les te 

 trekken. Deze, dat men bij den invoer van nieuwe koffiesoorten 

 er zich nauwkeurig rekenschap van moet geven, welke ziekten haar 

 aantasten en vooral, in welke mate die ziekten er in toenemen. 

 Als voorbeeld kan ik de robustakoffie noemen, die gedurende de 

 7 jaren, dat zij op Java in cultuur is, prachtige resultaten heelt 

 opgeleverd. Voorloopig wordt zij nog slechts iu geringe mate door 

 bladziekte aangetast en zij kan daardoor voor de streken, waar het 

 klimaat geschikt voor haar is, zeker sterk aanbevolen worden. 

 Absoluut vrij van Hemileia is de robusta echter niet en wij moeten 

 dus de mogelijkheid onder de oogen zien, dat zij, terwijl zij nu 

 nog een zeer loonende cultuur oplevert, over eenige jaren ernstiger 

 onder bladziekte te lijden zal hebben. Mocht het blijken, dat zij 

 denzelfden weg opging als de Liberiakolfie, dan zou dat juist een 

 reden zijn, haar zoo spoedig mogelijk in het groot aan te planten ; 

 vóór nog de bladziekte zoo erg geworden is, dat de cultuur niet 

 meer rendeert. Komt het zoover, dan moeten wij weer nieuwe 

 vormen klaar hebben om haar te vervangen. De voor groote aan- 

 plantingen gebruikte bastaarden als de Kalimas- en de Kawisari- 

 hybriden ziju voorloopig nog vrij gebleven van bladziekte; van 

 eerstgenoemde zijn mij zelfs 20-jarige enten bekend, die nog geen 

 last van Hemileia hebben, zoodat op dezen vorm althans de ge- 

 vreesde ziekte voorloopig nog geen vat schijnt te kunnen krijgen. 

 Absoluut vrij is hij er echter ook niet van. 



Dit alles voert ons tot de overtuiging, dat wij in de eerste plaats 

 moeten zoeken naar nieuwe soorten, die of volkomen vrij van blad- 

 ziekte blijven — indien zulk een soort te vinden was, zou dat een 

 groote aanwinst zijn — óf die tenminste de eerste jaren vrij blij- 

 ven en dan in het groot kunnen worden aangeplant. Ik hoop dit 

 nader uit te werken in een voordracht, op het as. congres van het 

 Syndicaat voor Koffie en andere Bergcultures te Soerabaja te hou- 

 den. 



