— 757 — 



een eerste plaats toekent, mag men als bewezen beschouwen. 

 Ik herinner mij een verbaal van iemand, die te Buitenzorg 

 op audiëntie moest en die, verzot als hij was op rijpe 

 gandaria, zich even te voren aan de vruchten te goed deed. 

 Het geval werd kritiek, naar gelukkig was ook in deze 

 hoogste nood de redding — een poedertje met veel „stop- 

 ping power" van den apotheker — nabij. 



Op de tentoonstelling waren vrij talrijke inzendingen 

 van gandaria. De vruchten waren echter lang niet alle 

 goed rijp, dikwijls zag men nog groene plekjes bij de aan- 

 hechting van den steel. 



Het schijnt, dat op Borneo een eenigszins afwijkende 

 variëteit van gandaria voorkomt met meer langwerpige en 

 zoeter vruchten. Ook in Bantam moet zulk een vorm, 

 hoewel zeldzaam, voorkomen ; zij wordt daar gandaroesa 

 genoemd (niet te verwarren met de echte gandaroesa die 

 als paggerplant gebruikt wordt). Wij zijn er nog niet in 

 geslaagd tjankokkans van deze verscheidenheid te krij- 

 gen ; kan een van de lezers er ons misschien aan 

 helpen? 



Naast de gandaria hadden enkele inzendingen van namnam 

 (Cynometra cauli flora) een plaats gevonden. Deze vrucht 

 wordt, evenals de kedongdong, meestal als appelmoes bereid 

 gegeten; rauw bezit zij ook vrij sterk den geur van appels; 

 zij is echter lang niet zoo sappig als de kedongdong. Het 

 eetbare deel van de vrucht is de schil, die dik en vleezig 

 is. De peulvormige vruchten groeien aan den stam 

 van den boom, evenals die van de kepel of, om een meer 

 bekend voorbeeld te noemen, de cacao. De enkele inzen- 

 dingen van namnam op de tentoonstelling bestonden uit 

 goed rijpe en vrij groote vruchten, die echter zelden gaaf 

 en schoon waren. 



Tot een geheel andere groep, zoowel uit een botanisch 

 als uit een gastronomisch oogpunt, behooren de passiflora- 

 vruchten, de marquisa of erbis en de boewah negri. De 

 planten, die deze vruchten leveren, bloeien met de be- 



Teyem, XVIII. 49 



