— 763 — 



kan krijgen. Van de boomen, die pas in productie zijn 

 en van de oudere planten moeten er ieder jaar ook weer 

 een aantal worden afgeschreven, die hun takken laten 

 vallen en wel is waar niet dood gaan, maar toch nimmer 

 een noemenswaardigen oogst geven. Zijn de boomen een- 

 maal een jaar of 15 oud, dan hebben zij hun leeftijdsgrens 

 bereikt. Het grootste deel gaat dan schraal staan : na een 

 zwaren oogst vallen de meeste bladeren af, de takken 

 sterven in en in plaats van nieuw vruchthout worden over- 

 al -aan de takken korte wiwilans gevormd, die nooit vrucht 

 dragen en meestal spoedig, na enkele paren kleine blaad- 

 jes ontwikkeld te hebben, afvallen. 



Dit alles maakt, dat men in plaats van een geregelden, uit 

 produceerende boomen bestaanden aanplant, tuinen krijgt, 

 waarin wel eenige goed produceerende boomen voorkomen, 

 maar waarin men ook een groot aantal kwijnende en afster- 

 vende exemplaren en niet produceerende inboetelingen 

 vindt. Het spreekt van zelf, dat zulk een tuin veel minder 

 opbrengt dan een regelmatige aanplant ; bovendien veel meer 

 aan onderhoud en aan inboeten kost. Op het ogenblik is de 

 toestand zoo erg, dat men in vele strekken de Liberia- 

 kultuur niet meer rendabel acht. Het is dus wel de 

 moeite waard eens te overwegen, welke houding wij moeten 

 aannemen tegenover deze achteruitgang. Laat ik vooraf 

 zeggen, dat ik hier niet een streng wetenschappelijk be- 

 toog wil leveren, maar veeleer een persoonlijke overtuiging 

 uitspreken, gebouwd op de indrukken op koffleondernemin- 

 gen in verschillende streken van Java opgedaan, op de be- 

 sprekingen met planters, en op hetgeen over dergelijke 

 verschijnselen in andere kof fle verbouwende landen geschre- 

 ven is. 



Waarop berust het kwijnen der planten? 



Deze vraag werd het vorig jaar reeds kort in de Ma- 

 langsche Plantersvereeniging besproken. Men kan de mee- 

 ningen in twee groepen onderscheiden: volgens sommigen 

 liggen de oorzaken buiten de plant en bestaan zij in uit- 



