— 766 — 



dat de onrustbarende achteruitgang van de Liberiakoffie 

 toegeschreven moet worden aan het steeds heviger worden 

 van de bladziekte. Bij het zoeken naar middelen om den 

 toestand te verbeteren zal men van dit standpunt moeten 

 uitgaan. 



Welke zijn de middelen om de bladziekte te bestrijden? 



Als een bestrijdingsmiddel kan in de eerste plaats ge- 

 noemd worden verbetering der cultuurvoorwaarden. Ik 

 wil over dit punt niet te lang uitweiden. Ieder zal toe- 

 geven, dat, hoe gunstiger de levensvoorwaarden voor de 

 plant zijn, hoe minder vat de bladziekte er op kan krijgen. 

 Meer en meer verschuift de grens en waar vroeger maag- 

 delijke gronden de zekerheid gaven dat de Liberia slagen 

 zou, is dit thans niet meer het geval: de bladziekte is 

 zoo hevig geworden, dat in gevallen, waarin vroeger de 

 Liberia er zich nog doorheen kon slaan, zij dit thans niet meer 

 kan. Slechts in enkele streken van Java kan de Liberia nog 

 weerstand bieden aan de Hemileia; over het algemeen 

 zijn dit laaggelegen streken, die dus voor de cultuur van 

 JavakofSe ongeschikt zijn. Vóór de bladziekte op Java 

 haar intrede deed, groeide de Javakoffie tot aan zee toe; 

 onder den nadeeligen invloed der Hemileia is haar cultuur- 

 gebied sterk ingekrompen. Op den duur zullen wij op 

 dezelfde manier de Liberiakoffie ook wel slechts in enkele 

 streken zien standhouden, die dan, in tegenstelling met 

 de voor Javakoffie gunstige gebieden, slechts op geringe 

 hoogte boven zee gelegen zijn. 



Men kan trachten bij het planten der Liberia de jonge 

 boompjes door het kritieke punt heen te helpen, door ze 

 van een groote hoeveelheid licht opneembaar voedsel te 

 voorzien. Met dit doel worden op de Pondok Gedeh-landen 

 de Liberia's bij het planten met een blik gier gemest, 

 hetgeen, voorzoover ik dat kon nagaan, een zeer goed 

 resultaat gaf. Maar het is een groote uitzondering, dat 

 men op een koffieonderneming over genoeg mest beschikken 

 kan om zulk een methode toe te passen. 



