— 773 — 



zaad geschikten vorm te verkrijgen. Op verschillende 

 landen is men met deze selectie reeds begonnen; het zou 

 mij te ver van mijn onderwerp afvoeren hier over haar 

 in nadere bijzonderheden te treden. Ik wil er slechts 

 op wijzen, dat, aangezien de reeds bekende hybriden 

 zulke waardevolle vormen voor de cultuur blijken te 

 zijn, wij ook voor de droge landen een oplossing van het 

 vraagstuk moeten zoeken. 



Wij moeten thans een vergelijking maken tusschen den 

 hybride en den anderen, voor vervanging van de Liberia 

 geschikten vorm, de robusta-koffie. Deze laatste geeft 

 eerder product dan de hybride en zij verdient daarom, 

 in verband met finantieele omstandigheden voor vele on- 

 dernemingen reeds dadelijk de voorkeur. Haar cultuur- 

 gebied mag men van af zeehoogte tot op 3000 voet stellen. 

 Een vochtig klimaat is voor haar meer geschikt dan een 

 droog, maar wij weten nog niet, waar hier de grens ligt. 

 Vooral moet men niet uit het oog verliezen, dat de laatste 

 jaren bijzonder vochtig zijn geweest ; hoe de robusta zich 

 onder een langdurige en felle droogte houden zal, is nog 

 niet te voorspellen. Haar productiecijfers zijn veel gun- 

 stiger als van den hybride ; een overzicht van de jaarlijk- 

 sche productie van 56 geïmporteerde boomen, 7 jaar oud, 

 ongetopt, 10 op 10 voet geplant, op een onderneming in 

 het Banjoewangi'sche toont dit voldoende aan. 



Productie van marktkoffle p. boom: 



1902 weinig 



1903 1 katti 



1904 2 katti 



1905 3 katti 



1906 4 katti 



1907 4 katti (oogst nog niet geheel afgeloopea) 



Van een andere onderneming uit die streek kreeg ik de 

 volgende cijfers: 



Teysm. XVHI. 50 



