- 782 — 



Het is zonder twijfel de goede weg, die Haberlandt 

 hier heeft gevolgd om zijne theorie te bewijzen, en als ik 

 in mijne kleine verhandeling deze experimenten van Ha- 

 berlandt zelf niet besproken heb, is de reden uitsluitend, 

 dat het wel zoo zeker is eerst eene bekrachtiging van de 

 experimenten door herhaUng van andere onderzoekers af 

 te wachten. Zulk een verbeterde herhaUng is nu door 

 den Heer Nordhausen genomen, maar helaas met het te- 

 genovergestelde resultaat. 



Nordhausen heeft de bladeren met een laag van gelatine 

 bedekt, waarvan de brekingsexponent veel beter overeen- 

 komt met die van het celsap als water. Verder heeft hij 

 verscheidende verbeteringen in de methodiek van de ex- 

 perimenten uitgedacht, waardoor hij een betere verzorging 

 van de planten tijdens de proef bereikte. Door al zijne 

 proeven vindt hij nu, dat de bedekte bladeren even zoo 

 goed de lixelichtstelling innemen kunnen als de onbe- 

 dekte. Dat wil dus zeggen, dat er geen verhouding bestaat 

 tusschen de lichtwaarnemende cellen (van Haberlandt) en 

 de waarneming van het licht. Zeer ridderlijk voegt hij 

 toe: Damit soll aber keineswegs die bedeutung des den 

 HABERLANDTSchen arbeitou zugrunde liegenden gedankens 

 bestritten werden. 



In deze kwestie is dus nu het woord aan Haberlandt. 



Hj. Jensen. 



