— 4 — 



Aan ons voedsel ontleenen wij het vermogen om arbeid 

 te verrichten, en ook hiervoor hebben wij de planten te 

 danken, die het arbeidsvermogen van de zon voor het 

 vormen van ons eten gebruikten. Ons arbeidsvermogen^ 

 de kracht om ons werk te verrichten, hebben wij dus door 

 middel van de planten van de zon gekregen. 



Dit betreft ons persoonlijk arbeidsvermogen, maar ook 

 bijna al de arbeid, dien onze machines verrichten, is door 

 de planten verzameld, middellijk dus ook weer van de zon 

 afkomstig. Het grootste gedeelte van het arbeidsvermogen 

 dat wij gebruiken, ontleenen wij toch aan de steenkolen, 

 welk zwart goud eeuwen geleden uit plantenstoffen ge- 

 vormd werd. Met recht zegt Ciamician dan ook, dat de 

 hedendaagsche beschaving de dochter van de steenkool is. 

 Wat zou onze samenleving zonder haar zijn? 



Het is waar, dat wij ook nog andere bronnen van ar- 

 beidsvermogen gebruiken, zooals vallend water, den wind^ 

 petroleum en zijn producten, maar in vergelijking met de 

 steenkolen, die gebruikt worden, zijn deze hoeveelheden 

 zeker gering. 



Het steeds grooter wordend verbruik van steenkolen 

 is reeds van verschillende zijden als een toekomstig gevaar 

 voor onze samenleving gebrandmerkt. Er is op gewezen, 

 dat de hoeveelheid, die in de aardkorst voorkomt, niet 

 onuitputtelijk is en dat, indien men voortgaat met jaarlijks 

 maar te gebruiken, het tijdstip voortdurend vervroegd 

 wordt, waarop gebrek aan steenkolen voor onze machines, 

 locomotieven, gasfabrieken enz. zal optreden. Wel wordt 

 ook nu nog op aarde steeds steenkool en bruinkool gevormd, 

 maar die hoeveelheden zijn bij lange na niet toereikend 

 voor het verbruik. 



Zeker moet men zich verwonderen, dat wij tegenwoordig 

 maar leven van dien fossielen vorm van de zonenergie 

 en dat we intusschen de groote hoeveelheden, die ons 

 dagelijks door de zon toegezonden worden, grootendeels 

 onverbruikt laten. Men kan aannemen, dat de zon per 



