minuut ongeveer 3 Calorieën warmte naar 1 cM^ van de 

 aarde zendt. Hieruit volgt, dat een oppervlakte van 10000 

 KM2 in een jaar, den dag op 6 uur gerekend, een hoe- 

 veelheid warmte ontvangt, die met ongeveer 3000 millioen 

 ton steenkool overeenkomt. De Sahara met haar 6 mil- 

 lioen KM" krijgt dagelijks van de zon een hoeveelheid ar- 

 beidsvermogen, die door 6000 millioen ton steenkool gele- 

 verd kan worden. 



Van die groote hoeveelheden arbeidsvermogen, die de 

 zon ons dagelijks zendt, wordt door de menschen maar 

 een zeer klein gedeelte gebruikt, n. 1. alleen die hoeveel- 

 heid, die gemakkelijk binnen hun bereik valt, zooals hier 

 en daar het arbeidsvermogen van vallend water. Volgens 

 Engler bedraagt het totale arbeidsvermogen, dat door 

 waterkracht op do aarde per jaar kan geleverd worden, 

 ongeveer evenveel als 70000 millioen ton steenkool kunnen 

 geven, terwijl de jaarlijks op aarde gevormde 32000 millioen 

 ton plantenstof de warmte kunnen geven van 18000 mil- 

 lioen ton steenkool. 



Stellen we het jaarlijksch verbruik van steenkolen, om 

 een rond getal te noemen, op 1000 millioen ton, en ver- 

 gelijken dit nu met de zoo even aangehaalde cijfers — waar- 

 bij wind, eb en vloed en andere dagelijks beschikbare 

 vormen van zonnekracht nog buiten beschouwing geble- 

 ven zijn — , dan moeten wij al bij voorbaat onzen naneven 

 gelijk geven, die beweren zullen, dat wij in onzen veel 

 geprezen tijd van vooruitgang toch op een zonderlinge, 

 ja eigenlijk primitieve manier hebben huisgehouden. Im- 

 mers terwijl we enorme hoeveelheden geregeld toegevoer- 

 de energie eenvoudig laten verloren gaan, teren we een 

 betrekkelijk klein kapitaaltje van steenkolen, met wier 

 vorming vele duizenden van jaren gemoeid zijn geweest, 

 en die we nu hier, dan daar moeten opsporen en door 

 somberen, gevaarlijken arbeid aan den dag brengen, in 

 korten tijd op! Men kan dit stelsel gerust roofbouw noe- 

 men, even goed als de arbeid&methode van onbeschaafde 



