— 13 — 



Dat de klapperteelt ook door het Europeesche kapitaal 

 gezocht werd, is niet altijd zoo geweest; al was de teelt 

 in het klein, zooals die gewoonlijk door de inboorlingen 

 gedreven werd, voldoende winstgevend, de kuituur in het 

 groot, door Europeanen gedreven, schijnt in het begin 

 verliezen gegeven te hebben. In 1841 begonnen op Ceylon 

 eenige Europeanen klappertuinen op groote schaal aan te 

 leggen; daar de kuituur geen winst opleverde, moesten 

 zij deze later met aanzienlijke verliezen verkoopen. 



Hetzelfde schijnt ook op Java het geval te zijn geweest. 

 Ik kan er nergens opgaven van vinden, maar dikwijls 

 heb ik hooren vertellen, dat tusschen 1840 en 1850 wat 

 Europeesch kapitaal, o. a. in de Vorstenlanden in de klap- 

 perteelt is gestoken, maar ook daar werd met verlies 

 gewerkt en moest men er een einde aan maken. 



Men schrijft die minder gunstige resultaten toe aan 

 onbekendheid met de kuituur en de daardoor gevolgde 

 verkeerde werkwijze. Hoe het ook zij, de feiten zijn 

 bekend, het waarom is thans niet meer met zekerheid 

 na te gaan. 



Die toestand is spoe-lig veranderd, de ervaren Europeesche 

 planters kregen grootere productie dan de inheerasche 

 landbouwers. Zoo vind ik in Teysm. 1902 pag. 43 een 

 referaat overgenomen uit de Ceylonbladen, waarin de heer 

 J. F. Last mededeelt, dat hij bij zijn huis te Mangapawni 

 een tuin heeft met 300 stuks cocospalmen, waarvan de 

 vruchten om de drie maanden geoogst werden. Drie jaren 

 geleden liet hij den grond tot op een afstand van 6 vt. 

 van de boomen omwerken, bracht er daarna mest, gras 

 en ander plantaardig afval op en bedekte dit met een 

 dun laagje aarde. Deze behandeling werd jaarlijks herhaald; 

 het resultaat was: een aanzienlijke vermeerdering van 

 den oogst. Vroeger werden om de drie maanden gemid- 

 deld 3000 vruchten geoogst; thans krijgt hij meer dan 

 het dubbele. Er zijn exemplaren onder, die bij den drie- 

 maandelij kschen oogst 100 vruchten leveren. Bij den laat- 



