— 123 — 



bij andere ondernemiugen in heb bezit te komen van 

 superieure koffie-, thee-, kina- en andere zaden. 



Toch vermeen ik, dat wanneer door onderlinge samen- 

 werking bij de europeesche cultuurondernemingen ook 

 voor hunne cultures speciale zaadtuinen werden op- 

 gericht, zulks zeer ten voordeele dezer cultures zoude kun- 

 nen strekken. Het ligt echter buiten het bestek van dit 

 artikel, hierop nader in te gaan. 



In de eerste plaats zullen wij thans nagaan, welk doel 

 de zaadtuinen voor inlandsche gewassen zullen beoogen. 



Dit doel kan in 't kort als volgt worden omschreven: „een 

 der krachtigste middelen te zijn om den landbouw tot 

 verderen vooruitgang en meerderen bloei te brengen." Eene 

 verdere toelichting moge dit verduidelijken. 



Het zaad, door den landman gebruikt, is te beschouwen 

 als een deel van het kapitaal, in het landbouwbedrijf ge- 

 stoken, dat door juiste behandeling een meervoudige rente 

 moet afwerpen. In bodem en behandelingswijzen (cultuur- 

 wijze) berusten eensdeels de factoren, welke tot het rente 

 gevend maken noodzakelijk zijn. 



Evenals men bij handel en industrie er voor zal zorgen, 

 dat het stamkapitaal soliede en voldoende zij en bestand 

 tegen de noodige manipulaties, zoo zal ook bij het land- 

 bouwbedrijf er voor moeten gezorgd worden dat het ka- 

 pitaal, dat rente moet afwerpen, gezond en soliede zij. Tot 

 het uitoefenen van het landbouwbedrijf is zaad of plantma- 

 teriaal noodig en dit is een der voornaamste fundamenten 

 van het bedrijf. Elke zorg, besteed om deze grondvesten 

 meerdere hechtheid te verleenen, maakt de zekerheid van 

 latere winst grocter. 



Hiermede wil echter allerminst gezegd zijn, dat alleen 

 de zorg voor goed zaad reeds voldoende is. Het kapitaal, in 

 dezen vorm den landman toevertrouwd, moet hij door zijn 



Teysmaniiia 1913. 9 



