- 134 - 



stijgen, zonder de onkosten van het bedrijf in evenredige 

 mate te verhoogen. 



Hierin ligt voornamelijk de groote verdienste van het 

 gebruik van goed zaad bij het klein landbouwbedrijf. 

 Langs dezen weg kan het zich een verhoogde productie 

 verzekeren, zonder dat belangrijke meerdere uitgaven 

 voor het bedrijf noodig zijn, die het kleinbedrijf niet zou 

 kunnen bekostigen. 



Ziet men deze groote waarde in van het gebruik van 

 goed zaad, dan ligt de gevolgtrekking ook voor de 

 hand, dat het staatsplicht is, vooral wanneer het grootste 

 deel van het landbouwbedrijf in handen is van den 

 klein landbouwer, dit bedrijf zooveel mogelijk tegemoet 

 te komen bij de maatregelen om zich van goed zaad 

 te verzekeren. Rümker, een der voormannen op het gebied 

 van plantenteelt in Duitschland, zeide zeer terecht: „Der 

 Anbau wertvoUer Pflanzenformen bewirkt eine Verbilli- 

 gung de?' Produktion und eine Hehung des Reinertrages^ darin 

 liegt die grosse privat-und volkswirtschaftliche Bedeutung 

 der Pflaiizenzüchtung." 



Voor den ontwikkelden landbouwer is het vorenstaande 

 welbekend en zijn eigen praktijk zal hem, wanneer hij met 

 voldoende opmerkingsgave is toegerust, tallooze voorbeel- 

 den aan de hand doen ter staving van het vorenstaande. 



Anders is het echter met den minder ontwikkelden 

 klein-landbouwer gesteld. Meest heeft zijn bedrijf hem niet 

 in de gelegenheid gesteld om in de praktijk vergelijkingen te 

 maken en veelal zal zijn conservatisme een belangrijken 

 hinderpaal vormen om tot aanwending van ander zaad dan 

 van oudsher in zijn bodrijf gebruikt werd, over te gaan. 

 Maar leeringen wekken en voorbeelden trekken, en langs 

 dezen weg, behoedzaam voortschrijdende, zal men ook den 

 klein-landbouwer, in casu den Javaan, duidelijk kunnen 

 maken, dat in het gebruik van beter zaad een onevenredig 

 groot voordeel is gelegen, tegenover het gebruik van zaad, 

 dat zonder eenige zorg werd verzameld en bewaard. Men 



