— 141 — 



en zeker hebben een groot aantal der typen en variëteiten 

 der padi daaraan hun ontstaan te danken. 



Een ander cultuurgewas, de maïs, geeft een voorbeeld, 

 hoe waarschijnlijk bij dezelfde zorg van den inl. land- 

 bouwer, toch verbastering en onzuiver product het gevolg 

 zijn, wanneer kruisbestuiving regel is. Een raaïskolf 

 van inlandschen aanplant is meest een mengelmoes van 

 zaden van verschillende vorm en kleur, een bewijs dat 

 het hier den inl. landbouwer niet gelukt is, het ras (of de va- 

 riëteit) zuiver te houden, nu de natuur niet medewerkte. 



Het is onnoodig, nog in bizonderheden uitéén te zetten, 

 op welke wijze de inl. landbouwer zijn padizaad verza- 

 melt, hoe ondervinding en wellicht in niet geringe mate 

 godsdienstige (of bijgeloovige) gebruiken er toe hebben 

 bijgedragen, over 't algemeen den landbouwer een vrij zuiver 

 product en zaad te verschaffen. Het beste bewijs dat 

 hierbij echter niet stelselmatig te werk wordt gegaan, 

 leveren wel de verschillende tweede gewassen, door den 

 zelfden inl. landbouwer geteeld en waarvan op één zelfde 

 veld steeds meerdere variëteiten en typen doorééngeteeld 

 voorkomen. In 'teerste geval heeft dus als 't ware de 

 natuur den landbouwer geholpen, terwijl het tweede geval 

 aantoont, dat de inl. landbouwer niet de natuur heeft 

 weten te helpen. 



Voor het winnen van padi-zaad wordt nog eenige 

 moeite gedaan door den inl. landbouwer, al is deze ook 

 niet voldoende. De zaadwinning van andere gewassen 

 iaat echter zeer veel te wenschen over. Van bestuurs- 

 zijde werd zulks reeds sedert lange jaren ingezien en 

 getracht, verbetering in dezen toestand te brengen, vooral 

 waar het de padi, het hoofdvoedselgewas, betrof. Een 

 der maatregelen hiertoe was de oprichting van zaadpa- 

 diloemboengs, waartoe de stoot werd gegeven door 

 een G. B. van 1837 No. 16, waarbij o m. werd aanbe- 

 volen, te doen zorgen, dat bij den oogst dadelijk zaad 

 voor den volgenden aanplant afgezonderd werd, hetzij 



