— 221 — 



4. Pachyrhizas angulatus i) (Bangkoang). Bladeren en 

 zaden giftig, de knollen zijn onschadelijk. 



5. Phaseohis lunaius (K a k a r a m a s, K a t j a n g r o- 

 w a j , K r a t o g). Sommige variëteiten blauwzuurhoudend. 

 Eenige jaren geleden hebben in Rotterdam kinderen het 

 eten van Kratog zaden met den dood moeten bekoopen, 



6. ^ep/^ros^■a-soorten , vooral de witbloemige T. candida 

 en T. Vogelii, die beide als vischvergift in gebruik zijn. 



Eischen^ die het gras aan bodem en klimaat stelt. 



Lichtelijk overdrijvend, zegt een Australisch bewonde- 

 raan : „It will thrive in every soil, in every climate". 

 „Geen bodem, geen klimaat, of dit gras gedijt er". Maar 

 een feit is het, dat het noch aan den bodem noch aan het 

 klimaat hooge eischen stelt. Op vruchtbaren en onvrucht- 

 baren grond, op zand en op klei, zoowel op 800 voet (250M.) 

 als op 4000 voet (1200 M.) geeft het goede resultaten. Over 

 het algemeen geeft het, evenals vele andere Paspalu-m- 

 soorten, de voorkeur aan vochtigen grond, gedijt zelfs welig 

 op vrij moerassigen bodem. Maar het kan in drogere 

 streken door de diepgaande wortels vrij gemakkelijk het 

 benoodigde water uit den bodem opzuigen. De gelukkige 

 Australiërs zagen dit gras nog frisch en groen, als al het 

 andere verdord was. Het verdraagt even goed groote 

 hitte als niet te zware nachtvorsten. Maar anderen ver- 

 tellen weer, dat bij felle vorst de bladeren afsterven. De- 

 ze kwestie uittemaken, lijkt mij voor Java niet van 

 uitermate groot belang. Op af en toe geïrrigeerde gronden 

 zag men het gras een zeer groote opbrengst geven. In 

 Australië plant men het langs wegen en langs spoorba- 

 nen aan. Op Java zou dit ook kunnen geschieden, in elk 

 geval zou men er een proef mee kunnen nemen. En ook 

 de tallooze dorre, met korte grasstoppels begroeide, ver- 

 laten sawahs om Meester Cornelis, waar nu 's avonds de 

 karbouwen en sapi 's tevergeefs hun honger trachten 



1) Zie de noot op de vorige blz. 



