— 239 — 



de geslachtsdieren wel oogen en gewoonlijk ook vleugels, 

 maar er komen in vele nesten aanvullingskoninginnen en 

 koningen voor, die slechts korte vleugelbeginsels houden, 

 maar die ook nooit het nest verlaten om uit te vliegen. 

 Deze worden alleen in voorraad gehouden voor het geval 

 dat de aanwezige koning of koningin sterft. In zulk een ge- 

 val wordt vaak een uitgevlogen paartje, dat buiten of in den 

 grond gevonden wordt, in het nest opgenomen, maar gelukt 

 dit den arbeiders niet, dan worden de aanvullingstroepen 

 opgeroepen; is dan het mannetje in leven gebleven, dan 

 krijgt deze dikwijls nieuwe wijfjes, want zulke aanvullings- 

 koninginnen bezitten niet zoo'n reusachtige vruchtbaarheid 

 als de echte koningin. Deze kan ook bij sommige soorten 

 steeds ontbreken, en dan is de nakomelingschap steeds 

 afkomstig van aanvullingswijfjes. 



In den uitersten nood, als alle geslachtsdieren bij 

 ongeluk omgekomen zijn, worden ook jonge arbeiders en 

 zelfs soldaten opgefokt tot geslachtsrijpheid en wordt op 

 deze wijze toch de kolonie in stand gehouden. 



Alaar niet alleen bij het sterven van de koningin, ook 

 in normale gevallen zoeken arbeiders steeds nieuwe wijfjes, 

 daar de kolonie voortdurend nieuwe nesten tracht te 

 stichten, wat bij de reusachtige nakomelingschap van de 

 koningin ook niet te verwonderen is. Er splitsen zich 

 voortdurend groepjes arbeiders en soldaten af van de oude 

 moederkolonie, en nemen dan een nieuw paartje op of doen 

 het voorloopig met aanvullingskoninginnen uit het oude nest 

 om een nieuwen staat op te richten. 



De meeste nesten worden gedeeltelijk onder, gedeeltelijk 

 boven den grond gebouwd, de bovengrondsche zijn het re- 

 gelmatigst samengesteld, terwijl tusschen de verschillende 

 kamers: koningscel, broed- en voorraadkamers bij onder- 

 grondsche nesten dikwijls geen ander verband bestaat dan 

 dat ze alle onderling door gangen met elkaar verbonden zijn. 



Termietennesten kunnen zeer groote afmetingen bereiken. 

 De grootste nesten kent men uit Australië, waar torennesten 



