— 387 — 



Hoe is het te dezen opzichte gesteld met sawahgrooden ? 



Dat de luchtcirculatie hier buitengewoon verzwakt is, 

 behoeft geen betoog. Een gevolg is gebrek aan zuurstof, 

 daar dit element bij de ontleding der in den grond aan- 

 wezige organische bestanddeelen voortdurend verbruikt 

 wordt. Terwijl dan ook het zuurstofgehalte van de lucht 

 in gedraineerden, onbevloeiden grond zelfs in perioden van 

 zwaren regenval slechts weinig onder de 20 pCt. blijft, 

 daalt dat in gronden, die onder water gehouden en niet 

 zeer krachtig gedraineerd worden, snel tot dicht bij nul. 

 Zelfs treden er veelal, bij overgroot zuurstofgebrek ten 

 gevolge der organische ontleding, gereduceerde verbindin- 

 gen op, die in staat zijn om aan het wortelstelsel der plan- 

 ten zuurstof te onttrekken en wellicht ook op andere 

 wijze giftig te werken. 



Ten gevolge hiervan treedt bij de rijst een wortelrot 

 op onder de ziekteverschijnselen, welke op Java als o m o 

 raentek, orao ra era h, omo tepak, omo beureum 

 ofomo perkekkeh welbekend zijn en in andere rijst- 

 landen niet minder gevreesd worden. 



Dat stagnatie van water op de sawahs werkelijk van 

 het optreden dezer ziekte- verschijnselen — hetwelk dik- 

 wijls een oogstmislukking op groote schaal tengevolge 

 heeft — de hoofdoorzaak is, blijkt op Java o. a. duidelijk 

 in streken als Noord-Oost-Bantam, de Afdeelingen Tjila- 

 tjap, Wonosobo, Demak, de Residentie Madioen, de Solo- 

 vallei, de Keningvallei en verder vele kleinere rawahs en 

 ingezonken terreingedeelten. 



Het voor de hand liggend bestrijdingsmiddel van dit 

 wortelrot is tijdige verwijdering van het zich o/), zoo noo 

 dig gedeeltelijk ook van het zich in de bouwkruin be- 

 vindende water; m. a. w. droogleggen. Hiertoe staan twee 

 middelen ten dienste, die meestal elkaar zullen moeten 

 ondersteunen: primo verwijdering van het opstaande water 

 en afsluiting van den watertoevoer, secuado drainage. 



