— 388 — 



De eerstgenoemde maatregel maakt een onderdeel uit van 

 de bevloeiing; de juiste uitvoering ervan is een van de 

 lastigste bevloeiingskwesties, die ook in andere rijstlanden 

 nog niet ot eerst kort geleden geëntameerd is. In een 

 volgend artikel hoop ik hierop terug te komen. 



Van het tweede middel, drainage, is niet alleen te ver- 

 wachten een toetreden van — al of niet in water opgeloste — 

 zuurstof in de bouwkruin en eventueel een meerdere ver- 

 versching van opstaande water, maar ook verwijdering van in 

 de bouwkruin ontstane schadelijke stoffen. De uitstekende 

 werking van draineering blijkt ten duidelijkste in de 

 Preanger — het gewest, waar natuurlijke drainage en af wa- 

 tering meer op den voorgrond treedt dan in eenig ander — 

 en in de meerderheid der andere berg-sawahstreken; de 

 verschijnselen VL:.n het wortelrot zijn daar zeldzaam en 

 nemen er nooit de afmetingen van een oogstmislukking 

 aan, ondanks den hevigen regenval, welke in de vlakte 

 juist een krachtig bevorderaar van het optreden der mentek 

 is. Heerscht in deze streken voorzeker veelal te sterke 

 doorspoeling van den grond, waardoor deze te arm wordt, 

 de voordeelen komen in ieder geval duidelijk aan het lichr. 



Ondanks dit alles is in de vlakkere streken— speciaal in 

 de mentekstrtiken, waar deze excessen heusch niet te vreezen 

 zijn — van kunstmatige draineering van sawahs nog geen 

 sprake; in tegenstelling bv. met I^oord- Italië, waar ze op 

 moerasrijstvelden veel in praktijk gebracht wordt. Hoogstens 

 bekommert men zich hier op Java om afwatering, en ook 

 deze is in een groot aantal streken, o. a. de bovengenoemde, 

 zeer onvoldoende. 



Een der redenen hiervan is wel deze, dat men op Java 

 verscheidene rijstvlakten aantreft — oogenschijnlijk met 

 niet veel betere afwatering en draineering—, die in veel 

 mindere mate door mentek aangetast worden. Hoe dit komt, 

 is nog niet altijd even gemakkelijk te zeggen; een feit is 

 echter, dat verschillen in vruchtbaarheid hierbij een 

 belangrijke rol kunnen spelen en verder ook de physische 



