— 389 — 



samenstelling en de ontstaanswijze van den grond van 

 grooten invloed zijn, ca. op het zuurstofgehalte. 



Een belangrijke vraag is nu echter: lijdt op minder goed 

 draineerende sawahs de padi niet misschien dikwijls ten 

 gevolge van wortelrot, zonder dat zich de typische ver- 

 schijnselen dier ziekte aan de onmiddellijk zichtbare deelen 

 der plant openbaren, hetzij doordat het wortelrot in geringer 

 graad of wellicht op een andere wijze optreedt dan 

 bij de echte mentek? En, zoo ja, is hierdoor dan ook in 

 vele gevallen een geringe of middelmatige opbrengst voor 

 een groot deel te verklaren ? 



De eerste dezer vragen wordt reeds door de praktijk 

 bevestigend beantwoord: in die streken verkeert het wor- 

 telstelsel, ook van normaal uitziende planten, gewoonlijk 

 in een minder gezonden toestand dan op sterk draineerende 

 sawahs. 



Dat hiervan ook een mindere opbrengst het gevolg is, 

 moet men a priori wel aannemen, maar op vruchtbare 

 sawahs zou de schade niet zoo groot behoeven te zijn, 

 daar bij de sawah-cultuur de voedingsstoffen zich in hoogere 

 mate in opgelosten toestand bevinden en het absorbeerend 

 werk van het wortelstelsel hierdoor wordt verlicht. Door 

 de praktijk is de bevestiging der tweede vraag niet ge- 

 makkelijk te bewijzen: weliswaar is in mentekjaren — die 

 speciaal na een zwakken, regenrijken oostmoesson optre- 

 den — ook de opbrengst der uiterlijk gezonde sawahs 

 gewoonlijk beneden de normale, maar dit zou ook te wijten 

 kunnen zijn aan de mindere toegankelijkheid van voedings- 

 stoffen in onvoldoend uitgezuurde, colloïdrijke gronden. 



Een in Engelsch- Indië uitgevoerde proeft) en een opmer- 

 kelijk verschijnsel, dat zich onlangs bij padi in een cultuurbak 

 te Buitenzorg voordeed, wijzen er echter op, dat ook het 

 antwoord op de tweede vraag ja moet luiden. 



Eerstgenoemde proef was aldus ingericht: 



'• ) Effect of drainage on rice soils. C. M. Hutchinson, Agric. Journal 

 ot India vol. VIII part. 1, 1918, p. 35. 



