— 390 — 



lü 18 potten met gewonen sawahgrond — geen „ufra" 

 (= mentek)-grond — werd rijstbibit overgeplant en de grond 

 daarna voortdurend ouder water gehouden. Twaalf dezer 

 potten werden niet, zes wel gedraineerd. 



In beide reeksen was een derde van het aantal potten 

 bemest met boengkil (0,85 pikol stikstof per bouw). De 

 padi in deze potten werd na drie weken bruin van kleur, 

 maar herstelde zich daarna, eerst in de gedraineerde, later 

 ook in de on2;edraineerde potten, en stoelde dubbel zoo 

 zwaar uit als de on bemeste. In de gedraineerde potten 

 rijpte ze echter slechts onvolkomen (gem. opbrengst per 

 pot 39 gram bras), terwijl ze in de on gedraineerde potten 

 in het geheel niet tot bloeien kwam. 



Bij de onbemeste potten was de gera. opbrengst bij 

 drainage 32 gram, zonder drainage 25 gram. Treffend was 

 de zeer verschillende ontwikkeling vau de wortelstelsels: in 

 alle gedraineerde potten waren deze op de normale wijze 

 ontwikkeld, d.w.z. een geleding boven de bibitwortels was 

 een krachtig secundair wortelstelsel opgetreden, terwijl de 

 bibitwortels zelf met de onderste geleding waren verrot, 

 iü alle ongedraineerde potten had zich daarentegen slechts 

 een uiterst zwak secundair wortelstelsel ontwikkeld, de 

 bibitwortels waren nog aanwezig en verder hadden zich 

 aan hoogere knoopen nog eenige secundaire wortels ge- 

 vormd; 20 pCt. der worteltoppeu waren zwart. Wij hebben 

 hier duidelijk te doen met het typische wortelstelsel van 

 aan wortelrot lijdende rijstplanten i). Bacteriën werden 

 gevonden — waar? wordt niet veimeld — , schimmels niet. 



Ten slotte werd in het waterig extract der ongedrai- 

 neerde gronden door middel van reinculturen van Ba- 

 cillus prodigiosus op agar de aanwezigheid van een vergift 

 aaugetoond. Volgens H. was dit vergift na 18 dagen 



1) H, geelt van de verschillende, ontwikkeling van de wortelstelsels 

 een zeer gezochte verklaring en ziet het verband daarvan niet de rotting 

 der worteltoppen, de bacteriën en het gevonden vergift klaarblijkelijk 

 niet in. 



