— 401 — 



gebruik, dat de inlandsche bevolking van detapoesza- 

 d e n maakt. 



Van de zaden wordt door de Inlanders p e k a s a m (Ma- 

 leisch) bereid. Hiertoe verwijdert men eerst het harde 

 omhulsel van het zaad, wat erg gemakkelijk gaat, daar 

 de kern niet vergroeid is met het omhulsel. Vervolgens 

 doet men de van het omhulsel ontdane zaden in een met 

 water gevulde bak om ze te weeken. Na het weeken wor- 

 den ze met een kleine hoeveelheid water in een lesoeng 

 gestampt, zoodat men een brijachtige massa verkrijgt, 

 die den naam van „pekasam" draagt. Ze wordt in kleine 

 hoeveelheden in pisangbladeren gewikkeld en op de pasar 

 verkocht. De pekasam wordt met fijn gewreven lombok 

 vermengd, waardoor deze een minder sterk prikkelenden 

 en voor de bevolking lekkeren smaak, tevens een aange- 

 namen reuk verkrijgt. De aldus bereide lombok of sambal 

 wordt gebruikt bij het nuttigen van gekookte eetbare 

 bladeren, o. a. jonge bladeren of de bloesems van de papaja. 



Ook worden wel eens de tap o es zaden gepoft gegeten. 



Daar volgens de inlandsche bevolking het t a p o e szaad 

 vergiftig is, zijn de Inlanders er uiterst voorzichtig mee. 

 Vooral laat men ze niet in het bereik van kleine kinderen 

 komen of op het erf verspreid liggen, daar men meent, 

 dat kippen er gemakkelijk aan dood gaan, wanneer zede 

 zaden opeten. 



Dat de ta poes zaden volgens de bevolking vergiftig 

 zijn, blijkt duidelijk uit het in den volksmond bekende 

 gezegde, tapoes ni mangoendjam, lombok mangalangoi, 

 wat ongeveer beteekent: wie mooi kan praten, kan gemak- 

 kelijk een ander overreden alsof deze met het eene of 

 andere middel bedwelmd wordt. 



Of de tapoeszaden in rauwen toestand werkelijk 

 vergiftig zijn, zou ik niet durven beslissen, want er is mij 

 geen geval bekend, dat iemand het waagde, de zaden 

 rauw, dus onbereid, te eteo. Mogelijk is echter die vrees 

 ongegrond. 



Teysmannia 1913. 2". 



