— 445 — 



king zich kan doen gelden. De deeltjes voegen zich dan 

 samen en scheiden zich van het water af. In de tweede 

 plaats wordt door verwarming het afzetten vergemakke- 

 lijkt, doordat de z.g. inwendige wrijving van het water 

 vermindert. Dit wordt om zoo te zeggen vloeibaarder, min- 

 der visceus, zoodat de deeltjes makkelijker kunnen be- 

 zinken. 



Ook kan het coaguleeren geschieden door chemische ver- 

 anderingen in de samenstelling van de disperse fase, zooals 

 b. V. bij eiwit. 



Hoe verhooging der concentratie der koUoïdale oplossing 

 coaguleerend werken kan, blijkt uit hetgeen zoo even onder 

 warmtewerking vermeld is. Mechanische beroering kan er 

 eveneens toe bijdragen, de deeltjes der kolloïdale oplossing 

 naar elkaar toe te drijven. Aan den anderen kant echter, 

 wanneer de onderlinge aantrekking der deeltjes niet groot 

 genoeg is om weerstand te bieden aan voortgezette beroe- 

 ring, kunnen de reeds tot elkaar gebrachte deeltjes weer 

 uit elkaar worden gedreven. 



Ook koude kan aanleiding geven tot coagulatie. Evenals 

 men bij het bevriezen van zoutoplossing en eerst vorming 

 van zuiver ijs krijgt, terwijl eene geconcentreerdere zoutoplos- 

 sing achterblijft, vinden wij ook bij kolloïden iets dergelijks, 

 tenminste bij kleisuspensies is dit bewezen. Wij krijgen 

 dan, evenals bij de warmtewerking, eene coagulatie door 

 concentratieverhooging, tengevolge waarvan de deeltjes 

 dichter bij elkaar gebracht worden en zich ten slotte onder 

 den invloed der onderlinge aantrekking samenvoegen. 



De invloed van electrolyten is wat moeilijker te verklaren. 

 Deze berust op het verschijnsel der electrolytische dissocia- 

 tie. Opgeloste zouten, zuren en basen, in het kort alle 

 electrolyten, zijn in de oplossing niet meer als zoodanig 

 aanwezig, maar in twee of meer deelen, de „Ionen", ge- 

 scheiden, die ieder op zich zelf werkzaam kunnen zijn, doch 

 door sterke electrische krachten bij elkaar gehouden worden- 

 De Ionen zijn n.1. tegengesteld geladen, b.v. keukenzout, 



