— 469 — 



De schrijver besloct om, steunende op de voortreffelijke 

 literarische hulpmiddelen der bibliotheek van Buitenzorg, 

 en ook van de Bataviasche bibliotheken, zich aan de sa- 

 menstelling van een dergelijk geschrift te wagen, daar 

 dit in de literatuur nog niet is aan te wijzen...." 



„De scheikundige, en in het bijzonder de beoefenaar 

 der pharmacologie, ziet in deze planten iets meer dan de 

 botanicus, voor wien de kennis der plantaardige visch- 

 vergiften eene doode feitenkennis is, die zijne wetenschap 

 niet verder brengt en hem niet tot onderzoek opwekken 

 kan, gelijk zij den chemicus doet. Want niet het feit, dat 

 in een half vergeten hoekje der aarde een wellicht nu 

 reeds door andere verdrongen volk gebruik maakte van 

 deze en van geene andere plant bij de vischvangst, boeit 

 den scheikundige, maar wel : dat in die plant bepaalde 

 werkzame beginsels moeten huizen. De studie dezer 

 planten is voor hem geen doel, maar middel. Eene lijst der 

 vischbedwelmende gewassen is een wetenschapelijk pro- 

 gramma" 



„Inderdaad behooren de vischbedwelmers tot de merk- 

 waardigste gewassen van het geheele plantenrijk. Hier 

 is geen sprake van toegedichte krachten: de vischvangst 

 door bedwelming is het experiment der intoxicatie, uitge- 

 voerd op groote schaal, en niet minder zuiver, niet min- 

 der beslissend dan de intoxicatieproef in een physiologiscb 

 laboratorium. 



Aangaande de inrichting van dit geschrift zij het vol- 

 gende opgemerkt: In het Stelselmatig Overzicht vindt men 

 eene opsomming van alle planten, die in de door den 

 schrijver geraadpleegde literatuur als vischvergift genoemd 

 worden. Bij iedere plant zijn bijzonderheden aangaande 

 de wijze van toepassing medegedeeld, zooveel mogelkij 

 in de eigen bewoordingen van hen, die het eerst op het 

 gebruik hebben gewezen. Veeltijds echter kon alleen ver- 

 wezen worden naar de handboeken over geneeskrachtige 

 en giftige gewassen." ...*.. 



