— 552 — 



vonden werd, dat hij kan varieeren van 1/4 tot ruim 2 

 uur. 



5. De inwendige lorijving van het melksap. 



Bekend is, dat de beweging van vloeistoffen in capil- 

 lairen behalve van de vierde macht van de doorsnede en 

 van den overdruk, ook van de inwendige wrijving af- 

 hangt. 



Vele booraen geven in het begin zeer dik melksap, dat 

 moeilijk loopt. 



Na eenige malen aansnijden wordt het melksap dunner 

 en is ook de hoeveelheid, die uitstroomt, veel grooter. 



Hoe geringer de inwendige wrijving, dus hoe verdunder 

 het melksap is, des te gemakkelijker zal het uitstroo- 

 men. 



6. De aanvoer van melksap naar de snede. 



Bij de Hevea zijn de bijna vertikaal loopende melksap- 

 vaten zijdelings verbonden (anastomosen). In 't algemeen 

 kan dus de aanvoer van melksap naar de snede door de 

 vertikale en door de horizontale kanalen plaats heb- 

 ben. 



Zooals uit de volgende proeven kan blijken, gaat de be- 

 weging van het melksap in vertikale richting veel gemak- 

 kelijker dan in horinzontale, hetgeen geheel in overeen- 

 stemming is met het door Dr. Pedro Arens verrichte 

 anatomische onderzoek, waarbij gevonden werd, dat het 

 aantal anastomosen veel geringer is dan het aantal 

 melksapvaten op een gelijke lengte. 



A. Op 4 boomen werden gelijke sneden op twee te- 

 genover liggende zijden aangebracht. Bij een van die sne* 

 den op eiken boom werden aan beide zijden van het 

 tapvlak 2 reepen bast tot op het hout weggenomen, gaan- 

 de tot bijna op den grond. Op deze wijze was dus de 

 zijdelingsche aanvoer voor die snede over een afstand 

 van 60 cM. verhinderd. 



Beide sneden op eiken boom werden dagelijks na el- 

 kander aangesneden. Na 4 maanden tappen hadden de 



