— 592 — 



zaam uitbreiden. Zoowel op droge als op bewaterde velden 

 vertoont zich de kwaal. Alle padi-variëteiten worden aangetast. 



De schrijver wijst er dadelijk op, dat de ziekte-verschijnselen 

 gelijken op die van de Italiaansche rijstziekte, genaamd „brusone" 

 (dat deze ziekte zeer vermoedelijk nauw verwant is met onze 

 „mentek-ziekte'', schijnt de schrijver niet te vermoeden ; de „men- 

 tek-ziekte" schijnt trouwens den schrijver niet bekend te zijn. 

 Ref.). 



In 1911 trad de ziekte zoo heftig op, dat de rijst-verbouwers in 

 het Noakhole District vrijwel geruïneerd waren en geen geld voor 

 zaadaankoop hadden. In December 1911 begon daarop het on- 

 derzoek van Butler, als mycoloog, en van Fletcher, als ento- 

 nioloog. 



De verschillende soorten rijst, waarvan sommige breedwerpig 

 worden uitgezaaid, andere in kweekbedden om later te worden 

 overgeplant, worden meest alle geoogst in November en December. 

 Daarop blijft 't land meest liggen totdat het door de eerste regens in 

 Februari en Maart weer zacht genoeg is geworden om geploegd 

 te kunnen worden met behulp van het inferieure soort runderen, dat 

 men er in het Noekholidistrict op na schijnt te houden. De 

 grondbewerking is vooral gering op de laaggelegen velden, waar 

 men de breedwerpig gezaaide zoogenaamde ,,deep water aman"- 

 rijst plant. 



Aan de hierboven gegeven korte beschrijving der ziekte kan 

 nog worden toegevoegd, dat de aangetaste planten vaak klein 

 blijven. De buitenste bladeren verwelken somtijds; de bladschee- 

 den vertoonen niet zelden bruine vlekken; de stengel vertoont 

 vaak een kenmerkende beschadiging boven den laatsten knoop, 

 die nog een blad draagt: hier is hij dan bruin gekleurd en 

 geheel verschrompeld, of vertoont kleine bruine plekken. Soms 

 komt de aar in het geheel niet voor den dag, doch ontwikkelt 

 zich gedeeltelijk in de bovenste bladscheede, die zich dan wat 

 uitzet (,,thor uffra"), soms komt hij nog gedeeltelijk voor den 

 dag („pucca uffra"). 



Butler meent, als de oorzaak der ziekte een aaltje te moe- 

 ten beschouwen, dat hij vond in alle onderzochte zieke planten. 

 Zij komen bij jonge planten vooral voor in de binnenste ge- 

 deelten van den eindknop, nabij het groeipunt, en meer naar 

 boven, waar de knop wordt gevormd door de elkaar bedek- 



