— 674 — 



Na nadere bestudeering der ziekte constateerde Butler 

 zelf o. a. (p. 6) het typische voorkomen van bruine tot 

 zwarte beschadigingen in den stengelknop, bij oudere 

 planten juist boven den bovensten en soms ook den voor- 

 gaanden knoop van den pluimsteel, waarbij deze steel op 

 kenmerkende wijze verschrompeld is. Verder vermeldt hij 

 (p. 15), dat de wortels en basis van de plant bij deze 

 ziekte volkomen gezond blijven nadat de top is aangetast. 



Hij schrijft— na gedwongen uitsluiting van bacteriën, 

 schimmels en insecten — de ziekte toe aan een in de teere 

 deelen van den stengel optredend aaltje van het geslacht 

 Tylenchus. Dit aaltje trof hij nooit aan in gezonde rijst- 

 planten ^,met inbegrip van een reeks -van zieke planten uit 

 verschillende deelen van Indië met symptomen^ welke overeen- 

 komen met die van de y^hrusone^' -ziekte van Italië'" (p. 14)—, in 

 de door de onderzochte ziekte aangetaste planten daaren- 

 tegen altijd, dikwijls bij honderden in heele lagen, en wel 

 speciaal in den knop, in de genoemde bruine beschadi- 

 gingen en tot in de voos blijvende korrels, echter niet in 

 de wortels, (p. 18) 1). Verder gelukte het hem, door infec- 

 tie bepaalde planten ziek te maken in een gezondblijvende 

 omgeving; in de zieke planten trof hij daarna bij onder- 

 zoek groote hoeveelheden aaltjes aan. 



Welk bewijs men meer verlangen kan, dat dit aaltje 

 werkelijk de oorzaak dier ziekte is, is mij niet duidelijk; vooral 

 als men weet, dat de ziekte zich van jaar tot jaar op dezelfde 

 plekken vertoont en zich gedurende het te velde staan 

 van het gewas langzaam van die punten af uitbreidt. 

 Proeven van Butler wijzen er op, dat het aaltje zich over 

 het water verspreidt en tegen den stengel opklimt. In 

 overeenstemming hiermee komt het— in strijd met de mee- 

 ning van Mason— uitsluitend voor op sawahs, niet op dro- 

 ge rijstgronden (p. 21—22). Dat de onmiddellijk op de 



1) op deze blz. en de volgende bespreekt Butler ook de „mentek" 

 en het rijstaaltje van Java {Tylenchus oryzae v. B. D. H.), dat een geheel 

 andere levenswijze heeft dan Buti.kr's Tiilcnchns mtgustus. 



