— 698 — 



volume van den grond. Is de cohaesie tusschen de kolloid- 

 vlokken gering, dan zal dit nog bijdragen tot het verkrui- 

 melen van den grond. 



Bij verkorste en zware gronden, als de Demaksche b.v., 

 ontstaan verticale scheuren, die steeds in wijdte en diepte 

 toenemen, naarmate de uitdroging voortschrijdt. Terloops 

 moge hier de vraag beantwoord worden, die mij wel eens 

 gesteld werd, waarom die scheuren altijd verticaal zijn. 

 De adhaesie van de gronddeeltjes, die naast elkaar liggen, 

 is uit den aard der zaak kleiner, dan die van boven elkaar 

 liggende, omdat deze laatste tengevolge van het gewicht van 

 de bovenliggende deeltjes dichter bij elkaar gebracht zijn. 

 Wanneer de cohaesie dus op een gegeven moment niet 

 meer in staat is om de deeltjes bij elkaar te houden, dan 

 moeten verticale scheuren ontstaan. 



Ten slotte zijn de deeltjes zoo dicht bij elkaar gekomen, 

 dat het water niet meer uit het inwendige der gevormde 

 groote schollen naar de oppervlakte kan komen. Bij verder 

 aanhoudende droogte is het dus alleen de buitenste, aan 

 de inwerking van de lucht blootstaande oppervlakte van 

 de brokken grond, die nog verder kan indrogen en ten- 

 gevolge van de krimping afschilfert. In den afgeloopen 

 Oostmoesson heeft men dit verschijnsel zeer mooi waar 

 kunnen nemen. 



Beter wordt het bij deze gronden vooral, wanneer perioden 

 van flinke droogte afgewisseld worden door kleine regen- 

 buitjes. De kluiten worden dan bevochtigd, zetten zich uit, 

 krimpen daarna bij droogte weer in, waardoor aanleiding 

 gegeven wordt tot verdere verkruimeling, zoodat dergelijke 

 gronden dan toch nog in betrekkelijk gunstige fysische 

 condities kunnen komen. Ook dit kan men in den Oost- 

 moesson dikwijls op zware gronden, als die van Demak en 

 de Solovallei b.v., waarnemen. 



Dit betreft alles slechts veranderingen van korten duur, 

 die natuurlijk wel van groot belang zijn, maar die toch 

 spoedig verloren gaan. Van langer duur zijn de meer 



